UNHCR waarschuwt voor discriminatie staatloze minderheden

Een nieuw UNHCR-rapport waarschuwt dat discriminatie, uitsluiting en vervolging een dagelijkse realiteit zijn voor veel staatloze minderheden en vraagt om onmiddellijke maatregelen die zorgen voor gelijke burgerrechten.

Volgens het rapport behoort meer dan 75% van de staatloze mensen tot een minderheid. Als er niets wordt gedaan, kan deze langdurige marginalisatie leiden tot weerzin, angst, en in de meest extreme gevallen tot instabiliteit, onveiligheid en ontheemding.

Het rapport is gebaseerd op onderzoek dat is uitgevoerd voor het einde van augustus 2017, toen honderdduizenden Rohingya (de grootste staatloze minderheid ter wereld) van Myanmar naar Bangladesh begonnen te vluchten. De situatie van de Rohingya is illustratief voor de gevolgen die jaren van discriminatie, langdurige uitsluiting en gebrek aan nationaliteit kunnen hebben.

“Staatloze mensen zoeken dezelfde basisrechten die andere burgers hebben. Maar staatloze minderheden, zoals de Rohingya, lijden vaak onder discriminatie en een systematische ontkenning van hun rechten,” zei de VN-Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen Filippo Grandi.

“De afgelopen jaren zijn belangrijke stappen gezet om staatloosheid wereldwijd te voorkomen en te beëindigen. Maar nieuwe uitdagingen, zoals mensen die gedwongen worden te vluchten, of willekeurige acties die mensen hun nationaliteit ontnemen, bedreigen deze vooruitgang. Staten moeten nu actie ondernemen om een einde te maken aan staatloosheid,” voegde Grandi toe.

Het rapport “This is our home”: Stateless minorities and their search for citizenship’ is vandaag gepubliceerd, precies drie jaar na de lancering van de UNHCR #IBelong campagne. Met deze campagne wil UNHCR voor 2024 een einde maken aan staatloosheid. Het rapport is gebaseerd op interviews met staatlozen, voormalig staatlozen en bedreigde minderheden in Madagaskar, Macedonië en Kenia. Zij zijn illustratief voor de problemen waarmee staatloze minderheden worden geconfronteerd.

Uit interviews met meer dan 120 personen blijkt dat de oorzaak van staatloosheid voor veel minderheden hetzelfde is: hun geschiedenis, hun uiterlijk, hun taal, hun geloof zijn anders. Tegelijkertijd verergert staatloosheid vaak de uitsluiting die minderheden ondervinden. Dit beïnvloedt alle aspecten van hun leven – van bewegingsvrijheid en ontwikkelingsmogelijkheden tot het hebben van stemrecht.

De verklaringen van de geïnterviewde mensen laten zien dat discriminatie een negatieve impact heeft op hun staatloze gemeenschap. Het versterkt hun angst voor hun eigen veiligheid, draagt ​bij aan armoede en compliceert hun mogelijkheden om toegang te krijgen tot documentatie, onderwijs en gezondheidszorg.

Om ervoor te zorgen dat staatloze minderheden dezelfde burgerrechten krijgen, verzoekt UNHCR’s #IBelong campagne alle staten om de volgende stappen te nemen:

  • Het helpen met naturaliseren of het bevestigen van nationaliteit voor staatloze minderheden die op het grondgebied verblijven, mits zij voor een bepaalde datum daar zijn geboren of daar hebben verbleven, of ouders of grootouders hebben die aan deze criteria voldoen.
  • Zorg dat kinderen, in het geval ze anders staatloos worden, de nationaliteit van het land krijgen waar ze geboren zijn.
  • Schaf wetten en praktijken af die personen van een nationaliteit beroven of hun nationaliteit betwisten op basis van discriminerende redenen zoals ras, etniciteit, religie of taalkundige minderheidsstatus.
  • Zorg voor universele geboorteregistratie om staatloosheid te voorkomen.
  • Schaf de procedurele en praktische barrières af die de afgifte van identiteitspapieren bemoeilijken aan de personen die hier wettelijk recht op hebben.