De meerderheid van de vluchtelingenkinderen op de Griekse eilanden gaat niet naar school.

De Griekse eilanden hebben te kampen met een gebrek aan capaciteit om duizenden kinderen die asiel aanvragen onderwijs te bieden.

Meer dan driekwart van de 4.656 kinderen op schoolgaande leeftijd die asielzoeker zijn en op de Griekse eilanden in opvangcentra wonen, gaat niet naar school.

UNHCR, de VN-Vluchtelingenorganisatie, wil verbetering brengen in deze situatie.

“Elk kind moet zo snel mogelijk toegang krijgen tot officiëel onderwijs. Er moet meer worden gedaan om schoolachterstand te voorkomen,” zei Philippe Leclerc, UNHCR-vertegenwoordiger in Griekenland.

Ongeveer 1.800 asielzoekers wonen in het opvangcentrum op het Griekse eiland Kos in het zuidoosten van de Egeïsche Zee. De omstandigheden zijn er moeilijk. Het opvangcentrum was opgezet voor een tijdelijk verblijf met een opvangcapaciteit van slechts 800 mensen.

Veel van de vluchtelingen zeggen boos te zijn over de slechte omstandigheden en de overbevolking in het centrum, dat niet eens over voldoende toiletten beschikt. De accommodatie bestaat onder andere uit geïmproviseerd onderdak dat bij elkaar worden gehouden met stokken en sommige recent aangekomen vluchtelingen hadden nog geen matrassen. Verschillende mensen zeiden dat het centrum door de overbevolking en het gebrek aan faciliteiten niet veilig was. Voor de kinderen is dit een bijzonder stressvolle situatie.

“Het kamp is verschrikkelijk”, zegt Samir, 11 jaar oud, die zich zorgen maakt over de groeiende frustratie onder de mensen in het opvangcentrum.

Net als de meeste andere vluchtelingenkinderen willen Samir en zijn vrienden zo snel mogelijk terug naar school en de verloren tijd inhalen voordat de achterstand die ze oplopen te groot wordt om te overbruggen.

Samir, die vanuit de Afghaanse hoofdstad Kabul op Kos is aangekomen, weet echter dat hij één van de gelukkigen is.

Ook al werd zijn opleiding stopgezet door de veiligheidssituatie in Afghanistan en is hij niet naar school kunnen gaan tijdens zijn reis naar Turkije en Griekenland, toch zit  hij nu opnieuw op de schoolbank.

Hij is begonnen met het leren van Grieks dankzij KEDU. KEDU is een onofficiële school op het eiland Kos, die wordt gerund door een Griekse NGO, de Vereniging voor Sociale Ondersteuning van de Jeugd, en ook door UNHCR wordt gesteund.

Van asielzoekers wordt verwacht dat zij slechts tijdelijk in eilandfaciliteiten verblijven. Zij die de procedures afronden of bijzonder kwetsbaar zijn krijgen toestemming om naar het vasteland te verhuizen. Maar in werkelijkheid kan het proces vele maanden in beslag nemen. Onderwijs krijgt geen voorrang op andere concurrerende humanitaire behoeften. Daarenboven heeft het kleine aantal lokale kinderen op de eilanden als gevolg dat de scholen vaak te klein zijn voor de verhoogde vraag.

Dagelijks gaan er ongeveer 112 kinderen naar de KEDU. Er zijn geen examens of huiswerk, maar de school gebruikt projecten en recreatieve activiteiten om jonge asielzoekers kennis te laten maken met het Grieks. Daarentegen kan een onofficiële school deze kinderen geen cerficicaten uitreiken als bewijs van hun verwezelijkingen.

Volgens UNHCR zou een erkende school die gebaseerd is op het nationale curriculum toegankelijk moeten zijn voor alle vluchtelingen- en asielzoekende kinderen in Griekenland.

De schoolroutine draagt bij tot het herstel van jonge vluchtelingen na het trauma dat ze hebben doorstaan en helpt hen terug te keren naar een vorm van normaliteit. Daarnaast hebben jonge vluchtelingen – net als elk ander kind – behoefte aan onderwijs om hun potentieel te kunnen ontwikkelen.

Maar helaas is het niet zo gemakkelijk.

De taalbarrière maakt integratie moeilijk. De Griekse regering biedt enkele middagklassen aan om asielzoekers te helpen met de overgang naar een nieuw systeem en lokale NGO’s hebben zich ingezet om hen te steunen bij het maken van huiswerk.

UNHCR zegt dat er meer moet gebeuren. De regering heeft geprobeerd om alle asielzoekers- en vluchtelingenkinderen in het officiëel onderwijs op te nemen, maar de eilanden staan voor uitzonderlijke uitdagingen. Zelfs de asielzoekers op de Griekse eilanden die in aanmerking komen voor de verhuizing naar het vasteland, kunnen vaak niet vertrekken omdat de opvangcapaciteit er ontoereikend is. Tegelijkertijd blijft het aantal nieuwkomers sneller stijgen dan dat er mensen overgeplaatst worden, waardoor overbevolking in de kampen en opvangcentra alsmaar toeneemt.

“De meeste vluchtelingenkinderen op het Griekse vasteland zijn ingeschreven in het formele onderwijs aan het begin van het schooljaar. Griekenland heeft belangrijke stappen gezet bij het verlenen van toegang tot kleuterscholen, lagere scholen en middelbare scholen. Nu moet de regering inspanningen uitbreiden en consolideren, met de hulp van voortdurende steun en fondsen van de EU, zodat alle vluchtelingenkinderen inde klas kunnen worden opgenomen,” zei Leclerc