Griekenland moet einde maken aan gevaarlijke overbevolking op eilanden, EU-steun cruciaal

UNHCR roept Griekenland dringend op om duizenden asielzoekers uit de gevaarlijk overvolle opvangcentra op de Griekse Egeïsche eilanden te halen. Het aantal aankomsten via zee, voornamelijk van Afghaanse en Syrische gezinnen, steeg tot 10.258 – het hoogste maandelijkse aantal sinds 2016. Dit zorgt voor verslechterende omstandigheden op de eilanden, waar nu 30.000 asielzoekers verblijven.

Twee kinderen spelen met een mobiele telefoon tussen geïmproviseerde schuilplaatsen in het Pyli-opvangcentrum op het Griekse eiland Kos. © UNHCR/Socrates Baltagiannis

Twee kinderen spelen met een mobiele telefoon tussen geïmproviseerde schuilplaatsen in het Pyli-opvangcentrum op het Griekse eiland Kos. © UNHCR/Socrates Baltagiannis

 

De situatie op Lesbos, Samos en Kos is kritiek. Centrum Moria op Lesbos herbergt vijf keer zoveel mensen als de capaciteit toestaat, met 12.600 mensen. In een informele nederzetting in de buurt delen 100 mensen één toilet. De situatie blijft gespannen in Moria. Afgelopen zondag overleed een vrouw door een brand in een container. De rel door gefrustreerde asielzoekers die daarop volgde leidde tot aanvaringen met de politie.

Op Samos herbergt opvangcentrum Vathy 5.500 mensen – acht keer de capaciteit. De meesten slapen in tenten, met nauwelijks toegang tot latrines, schoon water of medische zorg. De omstandigheden zijn ook sterk verslechterd op Kos, waar 3.000 mensen verblijven in een ruimte geschikt voor 700 mensen.

Het is onmenselijk om mensen op de eilanden te houden in deze ontoereikende en onzekere omstandigheden.

De Griekse regering heeft gezegd dat het verlichten van de druk op de eilanden en het beschermen van alleenstaande minderjarigen prioriteit heeft, wat wij verwelkomen. Afgelopen maandag kondigde de overheid ook maatregelen aan om asielprocedures te versnellen en aan te scherpen.

Dringend actie nodig

Maar dringende stappen zijn nodig. We dringen er bij de Griekse autoriteiten op aan hun plannen te versnellen, zoals het overdagen van meer dan 5.000 asielzoekers naar het vasteland. Zij hebben al toestemming om daar hun asielprocedure voort te zetten. Tegelijkertijd moeten er nieuwe accommodaties komen, om te voorkomen dat de druk van de eilanden zich verplaatst naar het vasteland. Hier werken de meeste locaties ook al op volledige capaciteit. Op verzoek van de Griekse regering blijft UNHCR helpen bij de transfers naar het vasteland.

Er zijn ook oplossingen voor de langere termijn nodig, zoals het ondersteunen van vluchtelingen om zelfredzaam te worden en te integreren in Griekenland.

Het lot van alleenstaande minderjarigen, in totaal meer dan 4.400, is bijzonder zorgwekkend. Slechts één op de vier bevindt zich in een opvangcentrum dat geschikt is voor hun leeftijd.

Ongeveer 500 kinderen worden gehuisvest in een grote magazijntent in Moria, samen met volwassenen (niet-familielieden). Op Samos slapen meer dan een dozijn alleenstaande meisjes om de beurt in een kleine container, terwijl andere kinderen gedwongen worden om op containerdaken te slapen. Gezien de uiterst risicovolle omstandigheden waarmee alleenstaande kinderen worden geconfronteerd, roept UNHCR Europese landen op om deze kinderen met voorrang een plaats te bieden, en voor kinderen die in aanmerking komen om zich bij familieleden te voegen de overdracht te versnellen.

UNHCR blijft samenwerken met de Griekse autoriteiten om de capaciteit op te bouwen die nodig is om de uitdagingen aan te gaan. We beheren meer dan 25.000 appartementen voor enkele van de meest kwetsbare asielzoekers en vluchtelingen, in het kader van de door de EU gefinancierde ESTIA-regeling. Ongeveer 75.000 mensen ontvangen maandelijkse hulp in het kader van hetzelfde programma. UNHCR is bereid, met de voortdurende steun van de EU en andere donoren, om haar steun uit te breiden met een regeling voor geld voor onderdak waarmee geautoriseerde asielzoekers zich van de eilanden kunnen verplaatsen en zich op het vasteland kunnen vestigen.

Griekenland heeft dit jaar de meerderheid van de aankomsten in het Middellandse-Zeegebied ontvangen, ongeveer 45.600 van de 77.400 mensen – meer dan Spanje, Italië, Malta en Cyprus samen.