UNHCR roept de EU op om in 2021 meer aandacht te besteden aan de bescherming van vluchtelingen

Bij de start van het nieuwe jaar roept UNHCR Portugal en Slovenië op om in hun rol als voorzitters van de Europese Unie leiderschap te tonen en de onderhandelingen over het Europese migratie- en asielpact te benutten om vluchtelingen in Europa en daarbuiten beter te beschermen.

In de aanbevelingen voor het EU-voorzitterschap in 2021 worden maatregelen voorgesteld, gebaseerd op solidariteit, voor een werkbaar en duurzaam EU-asielstelsel. Ze benadrukken ook het belang van nieuwe politieke en financiële steun voor landen en regio’s die het grootste aantal mensen op de vlucht opvangen, en de noodzaak om de onderliggende oorzaken van gedwongen ontheemding en illegale migratie aan te pakken.

“In een instabiele wereldwijde situatie is er meer dan ooit een EU nodig die levens redt, vluchtelingen in Europa en wereldwijd beschermt en oplossingen bedenkt om een einde te maken aan gedwongen ontheemding en om veerkrachtige samenlevingen op te bouwen,” zegt Gonzalo Vargas Llosa, Regionale Vertegenwoordiger van UNHCR voor EU-zaken. “We hopen dat er in 2021 een nieuw hoofdstuk aanbreekt voor de bescherming van vluchtelingen, waarbij de EU leiderschap toont, zowel in Europa als in de rest van de wereld.”

UNHCR is tevreden over de koers van het voorgestelde EU-pact, de alomvattende aanpak ervan en de nadruk op solidariteit en het aanpakken van de onderliggende oorzaken van gedwongen ontheemding. Bovendien ligt er een belangrijke toezegging op tafel om zoek- en reddingsacties te verbeteren en te zorgen voor een voorspelbaar mechanisme voor ontscheping. UNHCR hoopt dat dit snel zal worden uitgevoerd.

“Naarmate de onderhandelingen over het EU-pact vorderen, vertrouwen we erop dat de EU-lidstaten de kans zullen aangrijpen om het goede voorbeeld te geven en mensen die asiel zoeken in Europa beter te beschermen,” aldus Vargas Llosa. “De EU-voorzitterschappen van 2021 spelen een cruciale rol bij het faciliteren van gesprekken ter voorbereiding van een gemeenschappelijk en goed functionerend EU-asielbeleid dat bescherming biedt aan mensen op de vlucht voor oorlog en vervolging.”

UNHCR moedigt de voorzitters aan om mogelijkheden te onderzoeken voor vooruitgang wat betreft belangrijke kwesties als solidariteit en grensprocedures. UNHCR is een voorstander van eerlijke en snelle asielprocedures zodat er sneller bepaald kan worden wie internationale bescherming nodig heeft. Waardige terugkeer voor mensen die terug willen keren naar hun land van herkomst of die geen internationale bescherming nodig hebben, is ook cruciaal voor een werkbaar beleid. Voor een gemeenschappelijk en goed functionerend EU-asielstelsel is ook voorspelbaar solidariteitsmechanisme nodig, met landen die een onevenredig groot aantal asielaanvragen ontvangen.

De EU kan haar rol als wereldleider op het gebied van asiel versterken door ervoor te zorgen dat de rechten van vluchtelingen altijd worden gerespecteerd. UNHCR blijft echter bezorgd over de geloofwaardige en herhaalde beschuldigingen van push-backs. We moedigen de voorzitters aan om prioriteit te geven aan de ontwikkeling van onafhankelijke nationale toezichtmechanismen, zoals voorgesteld in het EU-pact, opdat dergelijke praktijken in de toekomst niet meer voorkomen.

85 procent van de vluchtelingen in de wereld wordt opgevangen in ontwikkelingslanden. UNHCR de EU-voorzitters ook op om te zorgen voor voorspelbare en flexibele financiële ondersteuning (zowel op het gebied van ontwikkeling als humanitaire hulp) en steun voor gastlanden, onder meer om hun asielstelsels te versterken. Als EU-landen zich meer inzetten voor solidariteit, door middel van hervestiging, aanvullende trajecten en gezinshereniging, zouden er minder mensen levensgevaarlijke reizen ondernemen. In dit opzicht is UNHCR een voorstander het vernieuwde actieplan inzake integratie en inclusie, 2021-2027, dat werd opgesteld na uitvoerig overleg met het maatschappelijk middenveld en vluchtelingen in heel Europa.

UNHCR blijft bereid om Portugal en Slovenië in hun voorzitterschap en de EU-lidstaten te steunen om de solidariteit met vluchtelingen en de landen die hen in de EU en de rest van de wereld opvangen, te versterken.