Libië: humanitaire crisis verergert te midden van toenemend conflict en de dreiging van het coronavirus

Een jaar na de lancering van een militair offensief in Tripoli, Libië, worden de gevechten steeds erger nu COVID-19 nieuwe bedreigingen met zich meebrengt, waarschuwt UNHCR.

Een UNHCR-medewerker bereidt de distributie van hulpgoederen voor aan kwetsbare ontheemden in Libië, februari 2020. © UNHCR/Walid Ben Rahouma

Sinds april vorig jaar zijn meer dan 300 burgers gedood en nog eens 150.000 mensen uit hun huizen verdreven. Ondanks het voorlopige akkoord over een wapenstilstand, escaleerden de gevechten afgelopen week aanzienlijk. Door de verslechterende veiligheidssituatie kunnen tienduizenden ontheemden niet veilig terugkeren naar hun plaats van herkomst.

Daarnaast zijn er nu tien bevestigde gevallen van het coronavirus in Libië. Deze situatie leidt tot angst gezien de verzwakte medische diensten en het vermogen om te reageren op het virus.

“Indien de dreiging van het coronavirus niet wordt beperkt, zou dit, in combinatie met het huidige conflict, een humanitaire ramp voor Libië kunnen veroorzaken,” waarschuwt Jean-Paul Cavalieri, hoofd van de UNHCR missie in Libië.

“Het dagelijks leven wordt steeds moeilijker voor mensen in Libië,” zegt hij. Veel mensen, waaronder ontheemde Libiërs, vluchtelingen en asielzoekers, hebben geen goede opvang en leven in overvolle omstandigheden, met weinig toegang tot sanitaire voorzieningen. De huur-, voedsel- en brandstofprijzen zijn gestegen en mensen hebben het erg moeilijk om in hun basisbehoeften te kunnen voorzien.”

Het aanhoudende conflict heeft ook ernstige gevolgen voor het gezondheidssysteem en de medische diensten van het land. Deze beschikken slechts over beperkte financiële middelen en kampen met tekorten aan basisapparatuur en medicijnen. Bovendien zijn veel ziekenhuizen of gezondheidsinstellingen beschadigd of gesloten.

UNHCR en partners leveren generatoren, ambulances, prefab containers en tentenklinieken ter ondersteuning van de lokale gezondheidszorg. Daarom verstrekt UNHCR ook informatie over volksgezondheid aan vluchtelingen, asielzoekers en Libiërs. Zo trachten we door middel van posters, sms-berichten en sociale media, om de risico’s van blootstelling aan COVID-19 te verminderen.

Oproep van UNHCR

Samen met andere humanitaire organisaties roept UNHCR de Libische autoriteiten op ervoor te zorgen dat alle bevolkingsgroepen in Libië opgenomen worden in gezondheidsinspecties, voorbereidingen, responsplannen en activiteiten.

We herhalen dan ook onze oproepen voor mensen die vast zitten in detentie. Asielzoekers en vluchtelingen die vast worden gehouden omdat ze niet over legale documentatie beschikken zijn bijzonder kwetsbaar. Dit door de vaak slechte sanitaire voorzieningen, beperkte medische diensten en overvolle detentiecentra. Veel van deze centra bevinden zich ook in gebieden dicht bij de frontlinies.

UNHCR is vooral bezorgd over het groeiende gebrek aan betaalbare woningen en de stijging van de huurprijzen. Steeds meer Libiërs worden namelijk gedwongen hun huizen te verlaten en zijn op zoek naar nieuwe huurwoningen.

Dit heeft gevolgen voor vluchtelingen en asielzoekers die geen regulier werk kunnen vinden. Vluchtelingen vertellen dat de huurprijzen voor accommodatie in eenpersoonskamers zes keer zo duur geworden zijn, en de huurkosten voor huizen drie keer zo duur. Daarom wonen veel mensen in overvolle, onafgemaakte en ongemeubileerde gebouwen of garages, met maar liefst tien mensen op een eenpersoonskamer.

In delen van de stad dicht bij de frontlinies hebben mensen ook grote moeite om toegang te krijgen tot basisgoederen en openbare diensten, en om werk te vinden. De criminaliteit is ook toegenomen, met meer gevallen van gerichte overvallen en aanvallen.

Wat doet UNHCR?

UNHCR blijft actief in Libië om te helpen. We bieden bescherming en bijstand aan vluchtelingen, asielzoekers, gedwongen ontheemde Libiërs en repatrianten. De hulpverlening wordt echter ernstig belemmerd door strikte protocollen en verminderde aanwezigheid op het terrein.

In de afgelopen twaalf maanden heeft UNHCR meer dan 25.500 mensen medische hulp geboden. We hebben ook noodhulpgoederen uitgedeeld aan meer dan 42.700 mensen en cash hulp verleend aan bijna 2.500 mensen. UNHCR heeft ook 37 projecten ondersteund die zijn gericht op het bevorderen van vreedzaam samenleven tussen vluchtelingen, ontheemde Libiërs, repatrianten en gastgemeenschappen. Onder meer door het herstel van sociale infrastructuur, zoals gezondheids- en onderwijsfaciliteiten.

UNHCR sluit zich aan bij de oproep van de Secretaris-Generaal van de VN, António Guterres, die er bij oorlogvoerende partijen over de hele wereld op aandringt hun strijd te staken, ter ondersteuning van de respons op de dreiging van het coronavirus.

Help hen nu