Υ.Α.: Η ανακούφιση της δεινής κατάστασης και του υπερσυνωστισμού στα κέντρα υποδοχής των νησιών πρέπει να είναι μέρος της έκτακτης ανταπόκρισης

Ένα αγόρι από το Αφγανιστάν βοηθάει τον πατέρα του να πλύνει τα χέρια του αδερφού του στη δομή έκτακτης ανάγκης της Λέσβου. © UNHCR/Achilleas Zavallis

H Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (Υ.Α.) απευθύνει έκκληση για επείγουσα δράση για τη βελτίωση των συνθηκών και τη διασφάλιση ανθρώπινων λύσεων για τους αιτούντες άσυλο στα κέντρα υποδοχής στα νησιά του Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένης και της νέας δομής έκτακτης ανάγκης στη Λέσβο.

Mετά από τις φωτιές που κατέστρεψαν το Kέντρο Yποδοχής και Tαυτοποίησης στη Μόρια της Λέσβου και ανάγκασαν περίπου 12.000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά να μείνουν στους δρόμους, η ελληνική κυβέρνηση κινητοποίησε άμεσα τον ελληνικό στρατό και τους ανθρωπιστικούς εταίρους της για τη δημιουργία μιας δομής έκτακτης ανάγκης ώστε να στεγαστούν όσοι έμειναν χωρίς κατάλυμα. Περίπου 9.400 αιτούντες άσυλο που επλήγησαν από τις φωτιές διαμένουν τώρα στη δομή αυτή, που στήθηκε μέσα σε λίγες μέρες και λειτουργεί υπό την ευθύνη της κυβέρνησης. Εκατοντάδες ακόμα από τους πιο ευάλωτους αιτούντες άσυλο έχουν μεταφερθεί σε ασφαλή καταλύματα στο νησί ή στην ενδοχώρα.

Όλοι οι εταίροι που δραστηριοποιούνται στην προσφυγική ανταπόκριση στη Λέσβο, συμπεριλαμβανομένων των εθνικών και τοπικών μη κυβερνητικών οργανώσεων, καταβάλλουν ασταμάτητα προσπάθειες για να διασφαλίσουν ότι όλοι οι αιτούντες άσυλο και οι πρόσφυγες έχουν πρόσβαση σε άμεση βοήθεια, στέγη και βασικά είδη πρώτης ανάγκης.

Η Ύπατη Αρμοστεία, ωστόσο, υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη να βρεθούν επαρκείς λύσεις για τους αιτούντες άσυλο, οι οποίοι ζουν σε απαράδεκτες συνθήκες στα νησιά του Αιγαίου για πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.

«Τα γεγονότα στη Μόρια είναι μια ακόμα υπενθύμιση της ανάγκης που υπάρχει εδώ και πολύ καιρό για να αντιμετωπιστεί η επισφαλής κατάσταση για χιλιάδες ανθρώπους στα νησιά και να επιταχυνθεί η ασφαλής και οργανωμένη μεταφορά τους σε πιο κατάλληλες συνθήκες στέγασης στην ενδοχώρα», τονίζει ο Αντιπρόσωπος του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, Philippe Leclerc.

«Αυτό που είναι ιδιαίτερα κρίσιμο είναι μια ολοκληρωμένη ανταπόκριση, που θα κάνει ένα βήμα πέρα από τις βραχυπρόθεσμες διορθωτικές παρεμβάσεις. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να διασφαλιστούν επαρκείς συνθήκες υποδοχής, πρόσβαση σε δίκαιες και γρήγορες διαδικασίες ασύλου, ευκαιρίες ένταξης για όσους παίρνουν άσυλο και γρήγορες επιστροφές όσων δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας. Εάν δεν καλυφθούν άμεσα και επαρκώς όλα τα στοιχεία της ανταπόκρισης, τότε θα δούμε περισσότερες Μόριες να αναδύονται», προσθέτει ο κ. Leclerc.

Η Ύπατη Αρμοστεία καλωσορίζει την πρόοδο σχετικά με τις συνεχιζόμενες μεταφορές ασυνόδευτων παιδιών από τα νησιά του Αιγαίου στην ενδοχώρα καθώς και τη δέσμευση των ελληνικών αρχών για τη μεταφορά, όσο το δυνατόν συντομότερα, αναγνωρισμένων προσφύγων και αιτούντων άσυλο που έχουν ήδη λάβει έγκριση να αποχωρήσουν από τα νησιά.

Η Υ.Α. εκτιμά ότι υπάρχουν τουλάχιστον 4.000 άνθρωποι σε όλα τα νησιά, μεταξύ των οποίων σχεδόν 2.000 στη Λέσβο, οι οποίοι είναι επιλέξιμοι για άμεση μεταφορά στην ενδοχώρα. Η μεταφορά τους θα αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για την ανακούφιση του υπερπληθυσμού στα κέντρα υποδοχής των νησιών.

Οι διαδικασίες ασύλου στη Λέσβο θα πρέπει να ξεκινήσουν πάλι με όλες τις απαραίτητες διαδικαστικές εγγυήσεις, προκειμένου να διευκολύνουν την έγκαιρη και οργανωμένη μεταφορά από τα νησιά και άλλων ανθρώπων.

Για να στηριχθούν οι προσπάθειες μείωσης του υπερπληθυσμού και επιτάχυνσης των μεταφορών, χρειάζεται να ενισχυθεί η ικανότητα υποδοχής στην ενδοχώρα. Η Ύπατη Αρμοστεία απευθύνει έκκληση στις ελληνικές αρχές να αυξήσουν τις θέσεις στέγασης στην ενδοχώρα με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Επίσης, καλεί τα ευρωπαϊκά κράτη να συνεχίσουν να στηρίζουν την Ελλάδα παρέχοντας θέσεις μετεγκατάστασης για τους πιο ευάλωτους αιτούντες άσυλο και αναγνωρισμένους πρόσφυγες. Παράλληλα, θα πρέπει να αποτελούν προτεραιότητα οι πολιτικές και τα μέτρα που να διευκολύνουν την μακροπρόθεσμη ένταξη και αυτάρκεια των αναγνωρισμένων προσφύγων στην Ελλάδα.

Στη Λέσβο, οι εθνικές αρχές με τη στήριξη της Υ.Α. και άλλων ανθρωπιστικών φορέων εργάζονται για τη βελτίωση των συνθηκών στη νέα δομή έκτακτης ανάγκης προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ελλείψεις στις υποδομές υγείας, παροχής νερού, αποχέτευσης και υγιεινής.

Καθώς συνεχίζεται ο ιατρικός έλεγχος για κορωνοϊό σε όλους όσοι μπαίνουν στη νέα δομή, περίπου 250 άνθρωποι βρέθηκαν θετικοί στον COVID-19 ως τις 24 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με τις εθνικές αρχές υγείας, όλοι μπαίνουν σε καραντίνα μαζί με μέλη των οικογενειών τους. Ως εκ τούτου, είναι ακόμα πιο σημαντική η παροχή διαρκούς και κατάλληλης ιατρικής φροντίδας, καθώς και η επαρκής πρόσβαση σε νερό και σε εγκαταστάσεις αποχέτευσης και υγιεινής.

Εν όψει των πιο ψυχρών καιρικών συνθηκών, ως ενδιάμεσο μέτρο, η Ύπατη Αρμοστεία σχεδιάζει να παρέχει πακέτα με μονωτικά υλικά και ξύλινες παλέτες για τις οικογένειες που βρίσκονται σε σκηνές.

Η Υ.Α. παραμένει στη διάθεση των ελληνικών αρχών για να συνεχίσει τη στήριξή της σε αυτή την πολύπλοκη αλλά διαχειρίσιμη κατάσταση.

Οι εκκλήσεις της Ύπατης Αρμοστείας έρχονται μετά τη δημοσίευση του Συμφώνου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο περιέχει μια σειρά από νομοθετικές προτάσεις για την προσέγγιση της Ε.Ε. απέναντι στη μετανάστευση και το άσυλο. Η Υ.Α. μαζί με τον αδερφό οργανισμό ΔΟΜ έχουν απευθύνει έκκληση για μια πραγματικά κοινή και υπεύθυνη προσέγγιση στις ευρωπαϊκές πολιτικές για τη μετανάστευση και τη διαχείριση του ασύλου. Με έναν σχετικά μικρό αριθμό νέων αφίξεων προσφύγων και μεταναστών στην Ευρώπη, η κατάσταση είναι διαχειρίσιμη. Τώρα είναι η ώρα τα κράτη της Ε.Ε. να προχωρήσουν από μια κατά περίπτωση προσέγγιση όποτε προκύπτει μια κρίση σε μια πιο περιεκτική, διαχειρίσιμη και προβλέψιμη προσέγγιση για την αντιμετώπιση των μεικτών ροών, τόσο εντός όσο και εκτός της Ε.Ε.


English