Υεμένη: Η κλιμάκωση των συγκρούσεων προκαλεί νέο εκτοπισμό και αφίξεις προσφύγων στο Τζιμπουτί

ΓΕΝΕΥΗ – Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες προειδοποιεί ότι η ταχεία κλιμάκωση των εχθροπραξιών κατά μήκος των δυτικών ακτών της Υεμένης έχει εκτοπίσει περισσότερους από 100.000 ανθρώπους στο εσωτερικό της χώρας και έχει αναγκάσει χιλιάδες ακόμη να αναζητήσουν ασφάλεια στην άλλη πλευρά του στενού Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στο Τζιμπουτί.

Οι συγκρούσεις έχουν ξεριζώσει οικογένειες από τις περιοχές Al Hodeidah, Ta’iz, Lahj, Άντεν, Abyan, Marib, Al Dhaleh και Shabwah εντείνοντας τις ανησυχίες για περαιτέρω εκτοπισμό εντός της Υεμένης και για νέες προσφυγικές μετακινήσεις εάν οι εχθροπραξίες κλιμακωθούν ακόμη περισσότερο. Πολλές οικογένειες αναγκάστηκαν να φύγουν βιαστικά, παίρνοντας μαζί τους ελάχιστα υπάρχοντα. Οι πιο επείγουσες ανάγκες τους περιλαμβάνουν την πρόσβαση σε στέγη, φαγητό, πόσιμο νερό, υπηρεσίες υγείας και προστασίας, καθώς οι κοινότητες υποδοχής και οι χώροι φιλοξενίας εκτοπισμένων βρίσκονται στα όριά τους.

Η πρόσβαση της ανθρωπιστικής βοήθειας εξακολουθεί να αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Η ανασφάλεια, οι κατεστραμμένοι δρόμοι, οι διακοπές στις τηλεπικοινωνίες και οι περιορισμοί στις μετακινήσεις έχουν αντίκτυπο στις επιχειρήσεις παράδοσης ανθρωπιστικής βοήθειας, ιδιαίτερα κατά μήκος της δυτικής ακτής και στις διαδρομές μεταξύ Ta’iz, At Turbah και Άντεν. Οι ζημιές στο λιμάνι Al Makha δυσχέραναν περαιτέρω τις μεταφορές ανθρωπιστικού υλικού και την εφοδιαστική αλυσίδα.

Η Ύπατη Αρμοστεία συντονίζει την δια-υπηρεσιακή ανθρωπιστική ανταπόκριση στους τομείς της παροχής προστασίας, καταλυμάτων, και συντονισμού των χώρων υποδοχής, συνεργαζόμενη στενά με τους ανθρωπιστικούς εταίρους που συνεχίζουν να παρέχουν βοήθεια παρά το ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον ασφαλείας.

Παράλληλα, έχει ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς της για επείγουσα ανταπόκριση εντός της Υεμένης, δίνοντας προτεραιότητα σε σωτήρια βοήθεια παροχής προστασίας, καταλυμάτων, ειδών πρώτης ανάγκης και οικονομικής ενίσχυσης. Οι άμεσες δράσεις περιλαμβάνουν οικονομικό βοήθημα γενικών χρήσεων για 1.000 νοικοκυριά, οικονομική ενίσχυση έκτακτης ανάγκης για στέγαση σε 500 νοικοκυριά και κιτ επισκευής καταλυμάτων για 1.000 νοικοκυριά. Εφόσον εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι και η πρόσβαση στις πληγείσες περιοχές, η Ύπατη Αρμοστεία προετοιμάζεται να επεκτείνει την ανταπόκρισή της με 3.000 επιπλέον κιτ βασικών ειδών πρώτης ανάγκης και διευρυμένη οικονομική στήριξη.

Η Ύπατη Αρμοστεία εκφράζει επίσης βαθιά ανησυχία για την ασφάλεια και την ευημερία των περισσότερων από 65.000 καταγεγραμμένων προσφύγων και αιτούντων άσυλο που ζουν στην Υεμένη - η πλειοψηφία από Σομαλία και Αιθιοπία - οι οποίοι βρίσκονται και πάλι σε κίνδυνο.

Την ίδια στιγμή, η κλιμάκωση της έντασης προκαλεί διασυνοριακές μετακινήσεις. Τις τελευταίες τέσσερις ημέρες, περισσότεροι από 2.400 άνθρωποι διέσχισαν τη θαλάσσια διαδρομή από την Υεμένη προς το Τζιμπουτί, φθάνοντας κυρίως μέσω των περιοχών Obock, Khor Angar, Moulhoule και Godoria. Ανάμεσά τους, πάνω από το 60 τοις εκατό είναι γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι, ενώ οι αναφορές δείχνουν ότι ακόμη περισσότεροι άνθρωποι μπορεί να ετοιμάζονται να εγκαταλείψουν την Υεμένη. Η Ύπατη Αρμοστεία παρακολουθεί επίσης το ενδεχόμενο περαιτέρω ή παράλληλων μετακινήσεων προς τη Σομαλία, όπου έχουν ήδη ξεκινήσει σχέδια έκτακτης ετοιμότητας σε περίπτωση νέων αφίξεων.

«Οι άνθρωποι φτάνουν έχοντας περάσει ένα δύσκολο θαλάσσιο ταξίδι, πολλοί εξαντλημένοι, σε κατάσταση έντονης ψυχικής φόρτισης και έχοντας μαζί τους ελάχιστα πράγματα που κατάφεραν να πάρουν μαζί τους», δήλωσε η Sandrine Desamours, Αντιπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας στο Τζιμπουτί. «Η ανθρωπιστική ανταπόκριση βρίσκεται ήδη υπό μεγάλη πίεση. Χρειαζόμαστε επειγόντως περισσότερη στήριξη πριν φτάσουν ακόμη περισσότερες οικογένειες και οι ανάγκες ξεπεράσουν τις δυνατότητές μας να τις βοηθήσουμε».

Πρόκειται κυρίως για μια μετακίνηση προσφυγική, καθώς οι άνθρωποι εγκαταλείπουν τη χώρα εξαιτίας των συγκρούσεων και της ανασφάλειας. Οι άνθρωποι που φτάνουν από την Υεμένη αναζητούν διεθνή προστασία και θα πρέπει να γίνονται δεκτοί και να λαμβάνουν υποστήριξη. Η Ύπατη Αρμοστεία ευχαριστεί το Τζιμπουτί, μια χώρα που φιλοξενεί πρόσφυγες εδώ και πολλά χρόνια, για το γεγονός ότι έχει κρατήσει τα σύνορά της ανοιχτά και υποδέχεται όσους αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους.

Η Ύπατη Αρμοστεία στηρίζει την κυβέρνηση του Τζιμπουτί και την αρμόδια εθνική αρχή για τους πρόσφυγες στις διαδικασίες υποδοχής, καταγραφής και προστασίας. Οι ομάδες της Ύπατης Αρμοστείας βρίσκονται ήδη στο Obock, ενώ οι νεοαφιχθέντες μεταφέρονται από τα παράκτια σημεία άφιξης στον προσφυγικό οικισμό Markazi για καταγραφή και περαιτέρω βοήθεια. Σε συνεργασία με τις αρχές και τους εταίρους της, η Ύπατη Αρμοστεία παρέχει υπηρεσίες μεταφοράς, προσωρινά καταλύματα, είδη πρώτης ανάγκης, τρόφιμα, νερό, υπηρεσίες υγείας και προστασίας.

«Οι ντόπιες οικογένειες στο Τζιμπουτί και η κοινότητα των προσφύγων από την Υεμένη ανοίγουν τα σπίτια τους και μοιράζονται όσα λίγα διαθέτουν, όμως η ανθρωπιστική ανταπόκριση, που ήδη αντιμετωπίζει μια οξεία χρηματοδοτική κρίση, δοκιμάζεται όλο και περισσότερο», δήλωσε η κα Desamours. «Ο οικισμός Markazi έχει τη δυνατότητα να φιλοξενήσει περίπου 5.000 ακόμη πρόσφυγες, ενώ εμείς προετοιμαζόμαστε για περισσότερες από 10.000 αφίξεις. Στη μεγάλη τους πλειοψηφία είναι παιδιά και έφηβοι, ενώ η Ύπατη Αρμοστεία συνεργάζεται με την κυβέρνηση για την ένταξή τους στα ήδη υπερπλήρη σχολεία. Χρειαζόμαστε στήριξη πριν εξαντληθούν οι διαθέσιμοι χώροι, το νερό, τα καταλύματα και οι βασικές υπηρεσίες».

Η κλιμάκωση της έντασης προκαλεί επίσης ευρύτερες ανησυχίες για τις επιπτώσεις στις παγκόσμιες ανθρωπιστικές εφοδιαστικές αλυσίδες, οι οποίες ήδη δοκιμάζονται από τα συνεχιζόμενα προβλήματα γύρω από το Στενό του Ορμούζ. Το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί έναν κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Η παρατεταμένη ανασφάλεια θα μπορούσε να επηρεάσει τις ανθρωπιστικές και εμπορικές θαλάσσιες μεταφορές που εξυπηρετούν την Υεμένη, το Σουδάν και άλλες ανθρωπιστικές κρίσεις στην περιοχή και πέρα από αυτήν, αυξάνοντας ενδεχομένως το κόστος μεταφοράς και καθυστερώντας την παράδοση ζωτικής σημασίας ειδών ανθρωπιστικής βοήθειας.

Η Ύπατη Αρμοστεία έχει ήδη λάβει μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων, με προμήθειες έκτακτης ανάγκης να βρίσκονται καθ’ οδόν προς το Σουδάν και με τη δυνατότητα χερσαίων αποστολών από τα παγκόσμια αποθέματά της στο Ντουμπάι και το Ναϊρόμπι. Ωστόσο, οποιαδήποτε περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάγκη παράκαμψης μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, προσθέτοντας 25 έως 30 ημέρες στους χρόνους μεταφοράς.

Η Ύπατη Αρμοστεία χρειάζεται κατ’ εκτίμηση 14 εκατομμύρια δολάρια για να καλύψει τις άμεσες ανάγκες των εκτοπισμένων οικογενειών στο εσωτερικό της Υεμένης. Παράλληλα, θα χρειαστεί πρόσθετη διεθνής υποστήριξη προς το Τζιμπουτί, ώστε οι πρόσφυγες που φθάνουν από την Υεμένη να συνεχίσουν να έχουν πρόσβαση σε υποδοχή, προστασία και βασικές υπηρεσίες.