Την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, ας ανανεώσουμε την υπόσχεση για ασφάλεια και αξιοπρέπεια για τις επόμενες γενιές
Την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, ας ανανεώσουμε την υπόσχεση για ασφάλεια και αξιοπρέπεια για τις επόμενες γενιές
Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Barham Salih, συναντά Σουδανούς πρόσφυγες στο συνοριακό πέρασμα του Adre στο Τσαντ, τον Ιανουάριο του 2026.
Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, μια στιγμή για να τιμήσουμε το κουράγιο και την αποφασιστικότητα σχεδόν 42 εκατομμυρίων ανθρώπων που ξεριζώθηκαν από την πατρίδα τους εξαιτίας του πολέμου, της βίας και των διώξεων.
Κάθε μέρα, οι πρόσφυγες συμβάλλουν στις κοινωνίες που τους έχουν υποδεχθεί - ως εργαζόμενοι, φοιτητές, γείτονες, καλλιτέχνες, αθλητές, επιχειρηματίες και ηγέτες. Όταν τους δοθεί η ευκαιρία, ξαναχτίζουν τη ζωή τους από την αρχή και βοηθούν τις κοινότητές τους να γίνουν πιο δυνατές.
Το να εγκαταλείπει ένας άνθρωπος το σπίτι του για να βρει ασφάλεια είναι μία από τις δυσκολότερες επιλογές. Το γνωρίζω από προσωπική εμπειρία. Ωστόσο, ενώ ένας άνθρωπος μπορεί, για κάποιο χρονικό διάστημα, να ορίζεται ως πρόσφυγας, η ιδιότητα του πρόσφυγα δεν θα πρέπει να καθορίζει τη ζωή του.
Οι πρόσφυγες έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, αλλά δεν θα πρέπει ποτέ να αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την ελπίδα τους: για έναν ασφαλή τόπο να ζήσουν, για την ευκαιρία να σπουδάσουν, για την προοπτική αξιοπρεπούς εργασίας.
Παρόλα αυτά, η απαράδεκτη πραγματικότητα είναι ότι εκατομμύρια πρόσφυγες σήμερα βρίσκονται παγιδευμένοι σε μια κατάσταση εξάρτησης, καθώς στηρίζονται για την καθημερινή τους επιβίωση σε ανθρωπιστικούς πόρους που όλο και μειώνονται. Η ανθρωπιστική βοήθεια εξακολουθεί να είναι ζωτικής σημασίας και η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες θα συνεχίσει να παρέχει σωτήρια υποστήριξη σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η βοήθεια αυτή σώζει ζωές, αλλά δεν μπορεί να αποτελεί τον τελικό προορισμό. Για πολλούς ανθρώπους, αυτό που ξεκινά ως μια συνθήκη έκτακτης ανάγκης καταλήγει σε χρόνια - και ορισμένες φορές σε δεκαετίες - αναμονής.
Αυτό πρέπει να αλλάξει. Οι πρόσφυγες χρειάζονται κάτι περισσότερο από την προστασία τους από τον κίνδυνο. Χρειάζονται ευκαιρίες για να ξαναχτίσουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια. Η ιδιότητα του πρόσφυγα θα πρέπει να αποτελεί μια προσωρινή συνθήκη και όχι να καθορίζει ολόκληρη τη ζωή ενός ανθρώπου.
Για τον λόγο αυτό έχω θέσει έναν φιλόδοξο στόχο: να μειωθεί κατά το ήμισυ, μέσα σε δέκα χρόνια, ο αριθμός των προσφύγων που ζουν σε μακροχρόνιο εκτοπισμό και εξαρτώνται από την ανθρωπιστική βοήθεια.
Η επίτευξη αυτού του στόχου - με έμφαση στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος που φιλοξενούν την πλειονότητα των προσφύγων - θα βελτιώσει ουσιαστικά τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να μεταβούμε από τη διαχείριση του εκτοπισμού στην ουσιαστική επίλυσή του.
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων σηματοδοτεί επίσης ένα ακόμη σημαντικό ορόσημο, όχι μόνο για τους πρόσφυγες αλλά για όλους τους ανθρώπους. Πριν από εβδομήντα πέντε χρόνια, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, τα κράτη ενώθηκαν και συμφώνησαν ότι κάθε άνθρωπος που αναγκάζεται να διαφύγει από πόλεμο, συγκρούσεις ή διώξεις έχει το δικαίωμα να αναζητήσει ασφάλεια και προστασία. Η υπόσχεση αυτή κατοχυρώθηκε στη Σύμβαση για τους Πρόσφυγες του 1951.
Σήμερα, το μήνυμά μου είναι ξεκάθαρο: πρέπει να συνεχίσουμε να τηρούμε αυτή την υπόσχεση. Μέχρι κάθε άνθρωπος να είναι ασφαλής, κανείς μας δεν είναι ασφαλής.
Αυτό δεν αποτελεί απλώς μια δήλωση αλληλεγγύης, αλλά ένα κάλεσμα για δράση. Γιατί το δικαίωμα αναζήτησης ασφάλειας δημιουργήθηκε για καιρούς όπως αυτοί που ζούμε, και είναι ευθύνη όλων μας να το υπερασπιστούμε.
Για τα σχεδόν 42 εκατομμύρια πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο σήμερα, αυτό το δικαίωμα υπήρξε σανίδα σωτηρίας: η διαφορά μεταξύ φόβου και προστασίας, μεταξύ απόγνωσης και ελπίδας, μεταξύ ζωής και θανάτου.
Αυτή την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων, ας ανανεώσουμε τη δέσμευσή μας προς τους πρόσφυγες σε κάθε γωνιά του κόσμου και ας κρατήσουμε ζωντανή την υπόσχεση προστασίας κάθε ανθρώπου που δόθηκε πριν από 75 χρόνια.