Libanon: Crisis houdt aan ondanks terugkeer van 850.000 ontheemden
Libanon: Crisis houdt aan ondanks terugkeer van 850.000 ontheemden
Dit is een samenvatting van wat UNHCR-woordvoerder Babar Baloch tijdens de persbriefing van vandaag in het Palais des Nations in Genève heeft gezegd. Geciteerde uitspraken kunnen aan hem worden toegeschreven.
GENÈVE – Hoewel het merendeel van de mensen die door maandenlange luchtaanvallen en onveiligheid in Libanon ontheemd waren geraakt, inmiddels is teruggekeerd naar hun gebied van herkomst, worden velen geconfronteerd met beschadigde huizen, grootschalige verwoesting en een gebrek aan essentiële voorzieningen. UNHCR, de VN-vluchtelingenorganisatie, waarschuwt dat de ontheemding en de humanitaire crisis nog lang niet voorbij zijn.
Ondanks de aangekondigde afspraken over een staakt-het-vuren leidden nieuwe Israëlische luchtaanvallen in Zuid-Libanon afgelopen weekend tot een nieuwe golf van ontheemding. Honderden gezinnen vluchtten naar het noorden op zoek naar veiligheid. Deze verplaatsingen komen boven op een toch al langdurige ontheemdingscrisis en vergroten de onzekerheid voor gemeenschappen die proberen terug te keren naar huis.
Naar schatting zijn ongeveer 860.000 mensen teruggekeerd naar hun gebied van herkomst, terwijl zo'n 360.000 mensen nog altijd ontheemd zijn. Onder hen bevinden zich ten minste 22.000 mensen die in collectieve opvanglocaties verblijven. Anderen geven aan bij familieleden of in overvolle huurwoningen te verblijven.
De veiligheidssituatie in Libanon blijft kwetsbaar en de humanitaire behoeften van honderdduizenden mensen zijn nog altijd enorm. Hoewel de intensiteit van de vijandelijkheden is afgenomen, blijven luchtaanvallen veel levens in gevaar brengen. Bewegingsbeperkingen, militaire activiteiten en risico's door explosieve oorlogsresten blijven grote delen van Zuid-Libanon en de Bekaa treffen. Dit brengt de veiligheid in gevaar en belemmert duurzame oplossingen voor gemeenschappen die door het conflict zijn getroffen.
Op het hoogtepunt van het conflict waren meer dan 1 miljoen mensen binnen Libanon ontheemd. Veel gezinnen kunnen nog altijd niet naar huis terugkeren vanwege de grote hoeveelheden puin, de onveilige situatie, beperkte toegang tot hun gemeenschappen en grootschalige schade aan de infrastructuur. Hierdoor staan gezondheidszorg, watervoorziening en elektriciteitsvoorzieningen onder grote druk of functioneren ze helemaal niet.
Voor veel huishoudens betekent terugkeer dat zij zo dicht mogelijk bij hun stad of dorp gaan wonen, maar daar ontheemd blijven, in plaats van een duurzame oplossing te vinden. Gezinnen blijven afhankelijk van huurwoningen, opvang bij anderen en tijdelijke of collectieve opvanglocaties, terwijl zij wachten op het ruimen van puin, herstel van hun woning en voorzieningen en een verbetering van de veiligheidssituatie.
Veel mensen brengen meerdere keren een bezoek aan hun gebied van herkomst om te beoordelen of terugkeer veilig en haalbaar is, terwijl anderen heen en weer blijven reizen tussen de plek waar zij ontheemd zijn en hun gebied van herkomst. Hierdoor wordt het onderscheid tussen mensen die zijn teruggekeerd en mensen die nog ontheemd zijn steeds minder duidelijk.
Het naderende schooljaar zorgt voor extra druk, omdat collectieve opvanglocaties, die zich grotendeels in openbare scholen bevinden, geleidelijk worden samengevoegd. Gemeenten in door het conflict getroffen gebieden blijven oproepen tot tijdelijke huisvestingsoplossingen om nieuwe ontheemding te voorkomen en gezinnen in staat te stellen dicht bij hun gemeenschap te blijven.
De humanitaire behoeften blijven aanzienlijk. Grootschalige schade aan woningen, watersystemen, elektriciteitsnetwerken, scholen, gezondheidsvoorzieningen, landbouwgrond en gemeenschapsinfrastructuur blijft het herstel en veilige, duurzame terugkeer belemmeren. Naar schatting worden meer dan 700.000 mensen in delen van Zuid-Libanon getroffen door schade aan de waterinfrastructuur. Dit onderstreept dat terugkeer niet betekent dat er een einde komt aan de humanitaire behoeften.
De Libanese regering heeft een nationaal kader ontwikkeld voor terugkeer, vroeg herstel en het herstel van essentiële voorzieningen. Dit omvat onder meer activiteiten voor het verwijderen van niet-ontplofte munitie en puin, het herstellen van infrastructuur en het renoveren en herbouwen van woningen. Tegelijkertijd blijft de regering, met steun van humanitaire organisaties zoals UNHCR, beschermingsdiensten, hulp bij onderdak, financiële steun, psychosociale begeleiding en individuele ondersteuning bieden aan getroffen mensen.
Libanon bevindt zich nog niet in een fase na de crisis, maar kampt nog altijd met een complexe ontheemdingssituatie en aanhoudende beschermingsrisico's. Ontheemde gezinnen willen zo snel mogelijk terugkeren. Aanhoudende humanitaire hulp, steun voor vroeg herstel, het ruimen van puin, wederopbouw en een verbeterde veiligheidssituatie zijn essentieel om duurzame oplossingen voor getroffen mensen mogelijk te maken.
Humanitaire organisaties kampen bovendien met ernstige tekorten aan middelen, waardoor zij minder goed in staat zijn ontheemden en mensen die proberen terug te keren te ondersteunen. De herziene gezamenlijke Flash Appeal voor Libanon van 639,9 miljoen dollar is slechts voor 48 procent gefinancierd. Daarvan is ongeveer 94,2 miljoen dollar bestemd voor de hulpverlening van UNHCR.
De UNHCR-operatie in Libanon is voor 2026 in totaal slechts voor 24 procent gefinancierd, tegenover een totale financieringsbehoefte van 472,3 miljoen dollar.
Zonder aanhoudende steun blijven ontheemde gezinnen, terugkeerders en getroffen gemeenschappen voor grote uitdagingen staan bij het herbouwen van woningen, het herstellen van bestaansmiddelen en infrastructuur en het realiseren van duurzaam herstel.