UNHCR slaat alarm: 8,3 miljoen mensen dreigen levensreddende hulp te verliezen
UNHCR slaat alarm: 8,3 miljoen mensen dreigen levensreddende hulp te verliezen
Jeanne, een voormalige vluchtelinge, en haar gezin kregen re-integratiehulp van UNHCR nadat ze vanuit de DRC naar Burundi waren teruggekeerd.
GENÈVE – Door aanhoudende forse bezuinigingen bereikt de hulp voor vluchtelingen in de belangrijkste ontheemdingscrises ter wereld een breekpunt. UNHCR, de VN-Vluchtelingenorganisatie, wordt gedwongen om kernprogramma’s terug te schroeven, waardoor miljoenen mensen verstoken blijven van de steun die ze nodig hebben om veilig te blijven.
Volgens het vandaag gepubliceerde UNHCR-rapport ‘Protection Eroded: The Human Cost of Underfunding’ dreigen bijna 8,3 miljoen vluchtelingen, andere gedwongen ontheemden en staatlozen de toegang tot essentiële hulp te verliezen.
De beschikbare financiering daalde tussen 2024 en 2025 van 5,2 miljard dollar naar 3,9 miljard dollar, en eind juli 2026 had UNHCR slechts 32 procent ontvangen van de 8,5 miljard dollar die dit jaar nodig is, terwijl het aantal mensen dat UNHCR volgens haar mandaat zou moeten beschermen op een historisch hoog niveau bleef.
“Wanneer de registratie stopt, opvangcentra sluiten of kinderbeschermingsdiensten verdwijnen, duiken juist de risico’s waarvoor mensen zijn gevlucht – geweld, uitbuiting en misbruik – weer op. Hierdoor raken gezinnen verstrikt in een vicieuze cirkel van kwetsbaarheid en worden sommigen gedwongen opnieuw te vertrekken op zoek naar veiligheid, of vallen ze ten prooi aan mensenhandelaars,” aldus Dominique Hyde, directeur Externe Relaties van UNHCR. „Bescherming kan niet oneindig worden teruggeschroefd zonder dat systemen instorten. Onder een bepaalde drempel bereiken diensten niet alleen minder mensen; ze kunnen helemaal ophouden te functioneren, waardoor degenen die het grootste risico lopen, verstoken blijven van de bescherming die ze nodig hebben.”
In Tsjaad kampen 319.000 vluchtelingen met vertragingen bij de registratie, waardoor ze zonder documenten zitten die nodig zijn voor toegang tot verschillende diensten. Zonder documenten lopen ze ook het risico te worden opgepakt. Tot 200.000 vrouwen en meisjes lopen het risico de toegang tot veilige opvangplaatsen en preventieprogramma’s te verliezen en ongeveer 233.000 kinderen zouden de kinderbeschermingsdiensten kunnen verliezen. In Ethiopië is de capaciteit van opvanghuizen voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld in een jaar tijd meer dan gehalveerd, terwijl de dekking van kinderbescherming in sommige gebieden met maar liefst 85 procent is gedaald. In Soedan dreigen tienduizenden slachtoffers van seksueel geweld en kinderen die ernstig risico lopen de toegang tot essentiële beschermingsdiensten te verliezen.
Geconfronteerd met een scherpe daling van de middelen heeft UNHCR ingrijpende hervormingen doorgevoerd en moeilijke prioriteringsmaatregelen genomen om haar meest cruciale werkzaamheden te beschermen. Maar de omvang en de aanhoudende aard van het financieringstekort betekenen dat zelfs de beschermings- en oplossingsgerichte werkzaamheden met de hoogste prioriteit van UNHCR nu worden beïnvloed.
Bezuinigingen ondermijnen ook de inspanningen om ontheemden van langdurige afhankelijkheid van humanitaire hulp af te krijgen. In Tsjaad komen de bestaansmiddelen, beroepsopleidingen en mogelijkheden voor bedrijfsontwikkeling van ongeveer 395.000 vluchtelingen en leden van de gastgemeenschap in gevaar. In Irak lopen tot 350.000 vluchtelingen en asielzoekers het risico de toegang tot mogelijkheden voor economische integratie te verliezen.
Dezelfde druk treft mensen op het cruciale moment waarop zij hun leven in hun thuisland weer proberen op te bouwen, of zij nu vrijwillig of onder dwang terugkeren. In Syrië zullen 162.500 kwetsbare binnenlandse ontheemden en teruggekeerde vluchtelingen in de beginfase van hun terugkeer geen financiële steun ontvangen, waardoor hun vermogen om in hun basisbehoeften te voorzien en hun leven weer op te bouwen op een cruciaal moment in het herstel van het land wordt beperkt. In Afghanistan zijn in 2026 tot nu toe slechts 175 huishoudens in aanmerking gekomen voor re-integratiesubsidies, vergeleken met 5.300 in 2024.
Tegelijkertijd heeft UNHCR minder flexibiliteit om de steeds schaarser wordende middelen in te zetten waar ze het hardst nodig zijn. Het aandeel van UNHCR-financiering dat aan specifieke activiteiten of projecten is gekoppeld, is gestegen van 19 procent in 2022 naar 51 procent in 2026.
“Flexibele financiering helpt ons om de juiste expertise en middelen in te zetten waar ze het hardst nodig zijn,” aldus Hyde. „Hierdoor kunnen onze teams snel reageren op veranderende behoeften, essentiële diensten veiligstellen en ter plaatse blijven wanneer crises verergeren. Belangrijk is dat het ons helpt om op nieuwe noodsituaties te reageren zonder de crises uit het oog te verliezen die niet meer in het nieuws zijn.”
UNHCR dringt er bij donoren en partners op aan om nu dringende steun te verlenen en de flexibele financiering uit te breiden. De geboekte vooruitgang moet worden beschermd, en mensen moeten geholpen worden minder afhankelijk te worden van humanitaire hulp zodat ze hun leven weer op kunnen bouwen.
