UNHCR roept op tot dringende hulp in Libanon nu humanitaire ramp dreigt
UNHCR roept op tot dringende hulp in Libanon nu humanitaire ramp dreigt
Honderden ontheemde gezinnen slapen in tenten en auto’s aan de waterkant van Beiroet.
Nu het conflict al bijna een maand snel escaleert, wordt Libanon geconfronteerd met een steeds ernstiger wordende humanitaire crisis. Sinds 2 maart zijn, na hevige Israëlische aanvallen en grootschalige evacuatiebevelen, meer dan 1 miljoen mensen – een op de vijf inwoners – gedwongen hun huizen te ontvluchten. De ontheemding strekt zich nu uit van het zuiden en de Bekaa-vallei tot Beiroet en het noorden, en de aantallen blijven stijgen.
Zelfs als ontheemden voelen mensen zich niet langer veilig. Vorige week troffen Israëlische luchtaanvallen het centrum van Beiroet, waaronder de dichtbevolkte wijken Zokak Blat en Bashoura, waar veel mensen hun toevlucht hadden gezocht. Eén aanval kwam terecht om de hoek van een school waar ontheemde gezinnen waren ondergebracht, een school die ik slechts enkele dagen eerder samen met de gouverneur van Beiroet had bezocht. Gezinnen leven in voortdurende angst, en de psychologische gevolgen, met name voor kinderen, zullen nog lang na het huidige conflict voelbaar blijven.
Ook de toegang tot veilige gebieden wordt steeds moeilijker. Door de vernietiging van belangrijke bruggen in het zuiden zijn hele districten afgesneden, waardoor meer dan 150.000 mensen geïsoleerd zijn geraakt en de toegang voor humanitaire hulp ernstig wordt beperkt.
Veel van de gezinnen die wij bij UNHCR dagelijks ontmoeten, zijn voor de tweede of derde keer ontheemd. Een aantal is teruggekeerd naar dezelfde school waar ze in 2024 onderdak vonden.
Vandaag verblijven meer dan 136.000 ontheemden in 660 collectieve opvangcentra, meestal scholen, die tot ver boven hun capaciteit zijn gevuld. Overbevolking, gedeelde klaslokalen en beperkte toegang tot sanitaire voorzieningen en andere basisvoorzieningen verhogen de veiligheidsrisico's aanzienlijk, waaronder de blootstelling aan uitbuiting en gendergerelateerd geweld.
Vooral ouderen en mensen met een beperking hebben het zwaar; zij slapen op de vloer van klaslokalen of moeten gebruikmaken van voorzieningen die bedoeld zijn voor kinderen. In deze krappe, ondermaatse omstandigheden nemen stress en trauma’s toe.
Naast de directe behoefte aan onderdak is er een duidelijke, dringende behoefte aan meer bescherming en ondersteuning vanuit de gemeenschap.
Tijdens een recent bezoek aan een van de grootste opvangcentra in Saida, waar meer dan 1.000 mensen verblijven, zag ik hoe samenwerking kan helpen om de waardigheid en zelfredzaamheid van de ontheemden te herstellen. Centrale en lokale overheden, UNHCR, ngo's en vrijwilligers werkten samen met ontheemde gezinnen om recreatieve en leeractiviteiten te organiseren voor de 400 kinderen die daar verbleven. Ontheemde mannen en vrouwen hielden zich ook bezig met koken en andere zinvolle activiteiten, terwijl UNHCR en haar ngo-partners begeleiding en specifieke beschermingsondersteuning boden.
Het risico op een humanitaire ramp is reëel. Maar door de door de regering geleide noodhulp te steunen, zoals beschreven in de Flash Appeal voor Libanon, kunnen verdere risico’s – waaronder geweld, uitbuiting en toenemende spanningen – worden beperkt.
UNHCR blijft samen met het ministerie van Sociale Zaken en ngo-partners leidinggeven aan de sectoren bescherming en opvang, en heeft meer dan 198.000 essentiële hulpgoederen geleverd, terwijl er wordt gewerkt aan het verbeteren van de privacy en waardigheid in de opvangcentra. Tot nu toe hebben UNHCR en partners meer dan 27.000 mensen ondersteund met beschermingsdiensten, waaronder psychosociale ondersteuning, recreatieve activiteiten, begeleiding en gerichte hulp voor de meest kwetsbaren. Met voldoende financiering voor onze eerste oproep van meer dan 60 miljoen dollar kunnen we deze programma's opschalen.
Deze steun reikt verder dan de directe noodsituatie doordat de nationale beschermings- en sociale stelsels versterken worden, hier werkt de regering al geruime tijd aan. Door vandaag in te spelen op dringende behoeften, investeren we tegelijkertijd in de duurzaamheid en veerkracht op de lange termijn.
De behoeften nemen echter sneller toe dan de beschikbare middelen. Zonder meer opvangruimte zal de overbevolking toenemen. Zonder versterkte bescherming zullen de risico’s voor kinderen, vrouwen en kwetsbare groepen toenemen. Als de hulp de mensen niet snel bereikt, zal de nood omslaan in spanning.
Libanon kampte al met meerdere crises, en deze massale ontheemding legt een enorme druk op gezinnen en voorzieningen. Burgers moeten te allen tijde worden beschermd. Keer op keer vertellen mensen mij hetzelfde: ze willen gewoon naar huis. Het is onze plicht hen te helpen totdat ze dat veilig kunnen doen.
