Refugee Environmental Protection Fund
UNHCR heeft het Refugee Environmental Protection (REP) Fund gelanceerd om te investeren in impactvolle herbebossingsprojecten en programma's voor schoon koken in klimaatgevoelige vluchtelingensituaties over de hele wereld.
Het fonds heeft als doel om in het komende decennium tientallen miljoenen extra bomen te planten en honderdduizenden vluchtelingen en hun gastgemeenschappen toegang te geven tot schone kookoplossingen. Daarmee verbindt het vluchtelingen en gastgemeenschappen met de wereldwijde koolstofmarkten, zodat zij een actieve rol kunnen spelen in de wereldwijde strijd tegen klimaatverandering.
De uitdaging
Klimaatverandering en milieuproblemen, zoals ontbossing, vormen grote uitdagingen in vluchtelingensituaties. UNHCR schat dat jaarlijks 20 tot 25 miljoen bomen worden gekapt in en rond vluchtelingennederzettingen. Ongeveer 90% van deze ontbossing wordt veroorzaakt door de dringende behoefte aan brandhout om te kunnen koken.
Dit leidt tot grootschalige aantasting van het milieu en heeft ingrijpende sociale gevolgen. Milieuproblemen zoals bodemerosie, aardverschuivingen en verwoestijning brengen de veiligheid en bestaansmiddelen van vluchtelingen in gevaar. Naarmate ontbossing voortschrijdt, moeten vrouwen en kinderen steeds grotere afstanden afleggen om brandhout te verzamelen. Daardoor lopen zij een groter risico op seksueel en gendergerelateerd geweld. Daarnaast vergroot milieudegradatie de kans op
De oplossing
Het Refugee Environmental Protection Fund helpt deze complexe uitdagingen aan te pakken door een innovatief en duurzaam financieringsmechanisme op te zetten. Het fonds investeert in de versterking en opschaling van herbebossingsprojecten en programma’s voor schoon koken in klimaatgevoelige gemeenschappen die vluchtelingen opvangen, overal ter wereld.
De klimaatimpact van deze programma’s wordt geregistreerd en onafhankelijk geverifieerd, zodat voor het eerst op grote schaal CO₂-credits kunnen worden gegenereerd die voortkomen uit projecten in vluchtelingensituaties. De opbrengsten uit de verkoop van deze CO₂-credits vloeien terug naar het fonds, waardoor opnieuw kan worden geïnvesteerd in nieuwe herbebossings- en schoonkookprogramma’s. Zo wordt het fonds op termijn zowel financieel als operationeel steeds duurzamer.
Daarnaast creëren de milieu- en klimaatprogramma’s van het fonds groene banen voor zowel vluchtelingen als gastgemeenschappen.
Onze uitgangspunten
Het Refugee Environmental Protection Fund wordt geleid door vijf kernprincipes. Deze vormen de basis voor de manier waarop het fonds werkt, met wie het samenwerkt en welke impact het wil realiseren in situaties van gedwongen ontheemding.
Text and media 4
1. Milieubescherming waarbij de gemeenschap centraal staat
Het REP Fund stelt de bescherming en het welzijn van vluchtelingen en hun gastgemeenschappen centraal in al zijn milieu- en klimaatactiviteiten. Van schoon koken tot herbebossing: de projecten zijn erop gericht risico’s te verkleinen – vooral voor vrouwen en kinderen die gevaar lopen wanneer zij brandhout verzamelen – en aangetaste ecosystemen te herstellen. Deze maatregelen helpen ook de gevolgen van klimaatgerelateerde risico’s, zoals overstromingen, aardverschuivingen en extreme hitte, te beperken. Deze risico’s worden versterkt door ontbossing en aantasting van het milieu. Vluchtelingen en gastgemeenschappen worden actief betrokken bij het ontwikkelen en uitvoeren van oplossingen die de veiligheid vergroten, de natuur herstellen en de weerbaarheid op de lange termijn versterken. Daarnaast hanteert het REP Fund het do no harm-principe. Dit betekent dat mogelijke negatieve effecten van projecten zoveel mogelijk worden voorkomen en, waar nodig, beperkt.
Text and media 6
2. Katalytische financiering voor duurzame oplossingen
Het REP Fund koppelt milieubescherming aan katalytische financiering door hoogwaardige CO₂-credits te genereren. Hierdoor kan het fonds de afhankelijkheid van kortlopende humanitaire financiering doorbreken en voorspelbare inkomstenstromen creëren voor vluchtelingen, gastgemeenschappen en initiatieven vanuit de gemeenschap. Naast het verminderen van de broeikasgasuitstoot, zijn de projecten ook gericht op het realiseren van andere belangrijke sociale en ecologische voordelen. Denk daarbij aan het herstel van ecosystemen, een kleinere kans op gendergerelateerd geweld, het creëren van groene banen en een grotere weerbaarheid tegen klimaatgerelateerde risico’s. Tegelijkertijd dragen ze bij aan bredere klimaatmitigatiedoelstellingen. Alle projecten worden uitgevoerd volgens robuuste certificeringsstandaarden, zoals Gold Standard, en methodologieën die in lijn zijn met de richtlijnen van de Integrity Council for the Voluntary Carbon Market (ICVCM).
Text and media 7
3. Leiderschap van overheden en aansluiting bij nationaal beleid
UNHCR werkt nauw samen met overheden in gastlanden om ervoor te zorgen dat alle activiteiten van het REP Fund aansluiten bij nationaal beleid, nationale strategieën en de wet- en regelgeving. Van toegang tot land en eigendomsrechten van CO₂-credits tot de verdeling van opbrengsten en de technische uitwerking van projecten: alle initiatieven worden ontwikkeld in samenwerking met nationale instellingen, zodat zij aansluiten bij de prioriteiten, klimaatdoelstellingen en wettelijke kaders. De projecten van het REP Fund ondersteunen gastlanden bij het bieden van bescherming en inclusie als publiek belang, in lijn met het Global Compact on Refugees. Daarnaast versterken zij de klimaatambities van deze landen door die eerlijke toegang tot klimaatfinanciering te bevorderen en ervoor te zorgen dat niemand wordt buitengesloten.
Text and media 8
4. Zorgvuldig en innovatief aanbestedingsproces
UNHCR hanteert een concurrerend aanbestedingsproces dat uit meerdere fasen bestaat om de meest geschikte en deskundige projectontwikkelaars voor het REP Fund te selecteren. Daarbij wordt gekeken naar de technische kwaliteit van de voorstellen, de financiële en juridische haalbaarheid en de aansluiting bij nationale beleidskaders. Deze aanpak waarborgt dat de geselecteerde projectontwikkelaars projecten van hoge integriteit kunnen uitvoeren die CO₂-credits genereren in kwetsbare gebieden waar veel vluchtelingen verblijven. Daarbij wordt volledig rekening gehouden met mensenrechten, sociale waarborgen en conflictgevoelige werkwijzen. Ook wordt het beginsel van Free, Prior and Informed Consent (FPIC) – vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming – toegepast, overeenkomstig internationale normen.
Text and media 9
5. Ontworpen voor opschaling door strategische partnerschappen
Het REP Fund is opgezet om op grote schaal impact te realiseren. Door steun van donoren, inkomsten uit CO₂-credits en de expertise van de private sector te combineren, wil het fonds langetermijninvesteringen mogelijk maken in natuurherstel en toegang tot schone energie in gebieden die vluchtelingen opvangen. Het financieringsmodel is ontwikkeld om uit te breiden naar meerdere landen en verschillende financieringsbronnen, met behoud van een duidelijke focus op impact, rechtvaardigheid, transparantie en verantwoording, en de bescherming van kwetsbare mensen en gemeenschappen. Dankzij de aanwezigheid van UNHCR in vluchtelingensituaties wereldwijd zijn de oplossingen niet alleen technisch solide, maar ook gebaseerd op mensenrechten, afgestemd op conflictgevoelige omstandigheden en geworteld in de dagelijkse realiteit van de mensen voor wie zij bedoeld zijn.
Belangrijkste impactgebieden
Milieu
Herstel van groene vegetatie, vastlegging van CO₂ en vermindering van het risico op aardverschuivingen en andere lokale milieurisico’s die het gevolg zijn van ontbossing.
Bescherming
Betere gezondheid door minder blootstelling aan kookrook, vooral voor vrouwen en meisjes, en een lager risico op gendergerelateerd geweld bij het verzamelen van brandhout.
Sociaal
Toegang tot schone kookoplossingen voor gezinnen van vluchtelingen en gastgemeenschappen, wat bijdraagt aan meer vrede en veiligheid.
Economisch
Creëren van ‘groene banen’ binnen de toeleveringsketens voor herbebossing en schoon koken in onderontwikkelde gebieden in ontwikkelingslanden.
Onze geografische focus-gebieden
Het REP Fund werkt momenteel aan de uitvoering van pilotprojecten in Oeganda en Rwanda, voortbouwend op afgeronde haalbaarheidsstudies in verschillende vluchtelingensituaties. Deze projecten combineren oplossingen voor schoon koken met landschapsherstel om op grote schaal aantoonbare resultaten te realiseren op het gebied van klimaat, milieu en bescherming. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een groeiende pijplijn van nieuwe projecten om het model uit te breiden naar aanvullende landen en contexten.
Laatst bijgewerkt: 27 maart 2026
Op 10 april 2026 organiseerden UNHCR en partner Adyen op het hoofdkantoor van Adyen in Amsterdam de eerste editie van ons Thematic Breakfast series over het REP Fund. De bijeenkomst bracht bedrijven samen om kennis te maken met het fonds en de mogelijkheden voor samenwerking te verkennen.
Contact & meer informatie
Bent u als bedrijf of particulier geïnteresseerd in het REP Fund en wilt u ontdekken hoe u kunt bijdragen aan duurzame oplossingen voor vluchtelingen? We gaan graag met u in gesprek. Neem gerust contact op met Carine Munting, Partnership Manager bij UNHCR Benelux, via [email protected] of telefonisch via 06-22133913.
Heeft u een vraag over het REP Fund of onze programma’s? Neem dan een kijkje bij onze veelgestelde vragen (FAQ). Wilt u meer weten over de impact van het fonds? Lees dan ons jaarverslag.