IOM-UNHCR: EU-pact biedt hoop op beter migratiebeheer en rechtvaardigere asielstelsels

GENÈVE – UNHCR, de VN-Vluchtelingenorganisatie, en IOM, de Internationale Organisatie voor Migratie, verwelkomen de inwerkingtreding vandaag van het Pact inzake migratie en asiel van de Europese Unie als een kans om verder te kijken dan crisisgerichte maatregelen en een meer voorspelbare, rechtvaardige en doeltreffende aanpak van deze kwesties in heel Europa te realiseren.

De EU-lidstaten moeten dit moment aangrijpen om het migratiebeheer en de bescherming van vluchtelingen te versterken en tegelijkertijd de solidariteit en het delen van verantwoordelijkheden te bevorderen, in overeenstemming met de Europese waarden en internationale verplichtingen, aldus de hoofden van de organisaties.

“De volledige inwerkingtreding van het pact vandaag is een belangrijke stap op weg naar een meer voorspelbaar en samenhangend Europees migratiesysteem. Wat nu telt, is een gestage uitvoering in de loop van de tijd die effectief, humaan en duurzaam gefinancierd is en gebaseerd is op samenwerking”, aldus Amy Pope, directeur-generaal van de Internationale Organisatie voor Migratie. “De prioriteit is om de hervormingen om te zetten in concrete resultaten voor staten, gemeenschappen en mensen die op de vlucht zijn.”

Het pact heeft tot doel de asielstelsels in de EU efficiënter en consistenter te maken en biedt een gestructureerd kader voor samenwerking tussen de lidstaten. Dit kan achterstanden terugdringen zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de beoordelingen, biedt asielzoekers meer zekerheid en stelt vluchtelingen in staat om sneller een nieuw leven op te bouwen en een bijdrage te leveren aan hun gemeenschap.

“Dit pact is een belangrijke stap in de goede richting, die gezamenlijke verantwoordelijkheid en meer voorspelbare, duurzame benaderingen in de hele Europese Unie bevordert”, aldus Barham Salih, Hoge Commissaris van de VN voor Vluchtelingen. “UNHCR staat klaar om alle lidstaten te ondersteunen bij het versterken van asielstelsels – door toegang tot bescherming te waarborgen voor mensen in nood, de mensenrechten en menselijke waardigheid te handhaven, en een veilige, legale en waardige terugkeer mogelijk te maken voor mensen die geen internationale bescherming nodig hebben.”

IOM en UNHCR verwelkomen de hernieuwde focus van de EU op partnerschappen met alle betrokken landen.

Het terugdringen van irreguliere migratie vereist dat de onderliggende oorzaken worden aangepakt, dat toegang tot bescherming wordt gewaarborgd, dat mensensmokkelnetwerken worden bestreden en dat veilige, reguliere migratieroutes worden gecreëerd. De organisaties zullen routegerichte benaderingen blijven ondersteunen die ervoor zorgen dat het beleid bescherming, waardigheid en gedeelde verantwoordelijkheid waarborgt, en tegelijkertijd bijdragen aan duurzame oplossingen die ten goede komen aan zowel de landen als de gemeenschappen langs de migratieroutes.

UNHCR en IOM verwelkomen verschillende belangrijke elementen van het pact, waaronder vroegtijdige identificatie van mensen met specifieke behoeften, versterkte rechtsbijstand en nieuwe onafhankelijke toezichtmechanismen aan de buitengrenzen. De terugkeer van personen zonder wettelijk verblijfsrecht moet zowel doeltreffend als humaan zijn. Naast handhaving moeten zij zorgen voor toegang tot geïnformeerde vrijwillige terugkeer, vroegtijdige casemanagement en ondersteuning bij re-integratie, in samenwerking met de landen van herkomst, doorreis en eerste asiel, als onderdeel van een evenwichtige aanpak die de waardigheid en de grondrechten waarborgt.

Deze maatregelen kunnen ertoe bijdragen dat asiel- en terugkeerprocedures sneller en rechtvaardiger verlopen, waardoor de onzekerheid voor asielzoekers wordt verminderd en het vertrouwen van het publiek in het migratie- en asielsysteem wordt versterkt.

UNHCR en IOM benadrukken dat de uitvoering de doorslaggevende test zal zijn. De procedures moeten worden uitgevoerd met voldoende waarborgen om te verzekeren dat niemand wordt teruggestuurd of overgedragen naar een situatie waarin hij of zij het risico loopt op vervolging, conflict of andere vormen van ernstig letsel.