ناوەندی کۆکردنەوەی فەیدە ڕێگەیەکی نوێ دەداتە جووتیارانی پەنابەرانی سوریا بۆ بازاڕەکان
ناوەندی کۆکردنەوەی فەیدە ڕێگەیەکی نوێ دەداتە جووتیارانی پەنابەرانی سوریا بۆ بازاڕەکان
لە ناوەندی کۆکردنەوەی فەیدە لە قەزای سومێل، سلێمان سندوقەکانی تەماتە و پاقل و بیبەری زەنگۆڵە کە لەسەر پارچە زەوییە بەکرێگیراوەکەی خێزانەکەی چێنراوە، ڕیز دەکات. لە دەوروبەری ئەو، هاوڕێ جووتیارەکانی بەرهەمەکانیان دەشۆن و پاکی دەکەنەوە و پاکی دەکەنەوە پێش ئەوەی باربکرێن بۆ گەیاندن بۆ بازاڕەکان و مارکێتەکان و فرۆشیارانی تاکەکەسی لە سەرانسەری پارێزگای دۆهوک. دیمەنێکی جیاوازە لەوەی تەنها چەند مانگێک پێشتر، کاتێک ئەم دروێنەیە هێشتا لە زەویدا بوو.
لە مانگی ئایاردا، سلێمان لە نێوان ڕیزەکانی ڕووەکی تەماتەدا لەسەر هەمان ئەو پارچە زەوییە بەکرێگیراوە لە قەزای سومێل، قایمقامیەتی دۆهوک، چۆکی دا و پشکنینی ئەو خاکەی کرد کە خێزانەکەی پاکیان کردبووەوە و لە خۆڵ و پاشماوە پاکیان کردبووەوە. وتیشی: "لە ئێستادا ئێمە خەریکی چاندنی تەماتەین". ئاماژەی بەوەشکردووە، پێشتر لە سوریاش تەماتەم دەچاند و بەم زووانە تەماتەی گێلاس دەچێنین.
سلێمان و براکەی زیاتر لە دە ساڵ لەمەوبەر لە قامیشلۆ، لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سوریا، هەڵاتوون. دوای گەیشتنیان بە پارێزگای دۆهوک، دانیشتوانی ناوچەکە بۆ ماوەی چەند مانگێک خانوویەکیان پێشکەش کرد بەبێ بەرامبەر. دوای ئەوە بەردەوام بوون و کرێیان دەدا و لەناو کۆمەڵگەی میوانداری ناوخۆییدا دەژیا نەک لە کەمپێکدا. سلێمان گوتیشی: "کاتێک گەیشتینە ئێرە پێمان وابوو زۆر نامێنینەوە، هەرگیز بە خەیاڵماندا نەدەهات ئەوەندە ساڵ بخایەنێت". "کوڕەکەم تەمەنی پێنج ساڵ بوو کاتێک گەیشتین؛ ئێستا پیاوێکی گەورەیە."
لە سوریا، سلێمان لە بواری کشتوکاڵیشدا کاری کردبوو، چەندین جۆری سەوزەی بە پیاز و پەتاتە، لەسەر زەوییە بەپیتەکان بە کەلوپەلێک کە بۆ ئەو کارە دروستکرابوو، چاندبوو. لە هەرێمی کوردستانی عێراقدا، ڕوونی دەکاتەوە، ژیان وەک جووتیارێک بەو ئاسانییە نەبووە: خاکەکە هەژارترە، کەرەستەی کشتوکاڵی تێچووی زیاترە، بەشێکی زۆری ئەو ئامێرە تایبەتمەندانەی کە ڕۆژێک پشتی پێبەستبوو لە ماڵەوە بە سادەیی بەردەست نین. گۆڕانی کەشوهەوا چینێکی دیکەی پێشبینینەکراوی لەم وەرزەدا زیادکردووە، ئەمەش بیبەری زەنگۆڵەی دواخستووە کە دەبوو پێشتر دیار بوایە و گەشەی تەماتەکانی خاوکردووەتەوە.
تەنانەت بەو شێوەیەش، سلێمان و براکەی کشتوکاڵیان هەڵبژارد لەبری ئەو کارە ناڕێکخراوەی بیناسازی کە لە دۆحوکدا بەردەست بوو. دەشڵێت: "ئێمە ئەزموون و لێهاتوویی کشتوکاڵیمان هەیە، ئەم کارەمان پێ باشترە لە کاری بیناسازی لە دۆهوک، کە ناڕێک و گەرەنتی نییە هەموو ڕۆژێک. ئێمە نەماندەویست داوای پارە لە کەسانی دیکە بکەین، من پێم باشە کارێکی زۆر بکەین بۆ ئەوەی بتوانم بژیوی ژیانی خۆمان و خێزانەکانمان". ئێستا هەندێک لە منداڵەکانی شانبەشانی ئەو لە کێڵگەکاندا کاردەکەن، هەرچەندە وەک خۆی دەڵێت کارەکە زۆر قورسە.
ئەو پارچە زەویەی کە خێزانەکە بە کرێی دەگرێت دەتوانێت لە وەرزی دروێنەکردندا ڕۆژانە تا ٣٠ تۆن سەوزە بەرهەم بهێنێت. بەڵام زۆربەی ئەو ساڵانەی سلێمانی لە عێراق کشتوکاڵی کردووە، بازاڕ نەیتوانیوە هەڵیبمژێت. پشتی بە فرۆشتنی بەرهەمەکانی لە بازاڕی سەرەکی قەزای سێمێل بەستووە. فرۆشیارانی تاکەکەسی لە دەرەوەی پارێزگاکە هەندێک جار بە بارهەڵگرەوە دەهاتن بۆ کڕینی بەرهەم لە وەرزی لوتکەدا، بەڵام ئەمە ناتەبایی هەبوو و ساڵی ڕابردوو بەرهەمی خێزانەکە زۆر سنووردار بوو تەنانەت بۆ ئەوەی ئەو داواکارییە دابین بکات.
ئەو دەڵێت: "وەک پەنابەران، ئێمە پەیوەست نەبووین بە زۆرێک لە تۆڕەکانی دابەشکردنەوە، لەوانە ئەوانەی خزمەت بە پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشوور دەکەن". "تا ئێستا تاکە بژاردەمان ئەوە بووە کە بەرهەمەکانمان لە ڕێگەی بازاڕە ناوخۆییە تەقلیدییەکانەوە بفرۆشین." گواستنەوەی دروێنە لە کێڵگەوە بۆ بازاڕ، تێچووی زیاترە کە خێزانەکە دەبوو هەڵیبمژێت.
ئاو یەکێک بووە لە کێشە قورسەکانی ئەو خێزانە بۆ چارەسەرکردن. ساڵی ڕابردوو سیستەمی بۆریی تایبەت بە خۆیان دروستکرد بۆ هێنانی ئاو بۆ کێڵگەکان بەڵام نزیکەی 100 بۆری تەقیەوە چونکە سیستەمەکە زۆر درێژ بووەوە، کە تێچووی هەریەکەیان نزیکەی 30 دۆلار بوو. ئەمساڵ بارانبارینی زۆر و گەیشتن بە بەنداوێکی نزیک فشارەکانی کەمکردەوە، بەڵام ئاودێری و مێروو و دواکەوتنی دروێنەکردن وەک هەڕەشەیەکی بەردەوام بۆ سەر بەرهەمەکە دەمێنێتەوە.
هەر لەم پاشخانەدا بوو کە سلێمان بۆ یەکەمجار هیواکانی خستە ناوەندی کۆکردنەوەی فەیدە، کە لەلایەن کۆمسیاری نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران لە قەزای سومێل لە ساڵی ٢٠٢٥ دروستکراوە. ئێستا بە تەواوی کاردەکات و لەلایەن بەڕێوەبەرایەتی کشتوکاڵی دۆحوکەوە بەڕێوەدەبرێت، بە پاڵپشتی زیاتری سەنتەری بازرگانی نێودەوڵەتی، ناوەندەکە یەکەم مامەڵەی بازرگانی خۆی لە مانگی شوباتدا تەواوکرد: ١.٥ تۆن پەتاتەی شۆردراو و بە شێوەیەکی پیشەیی پاککراوە لە هاوپەیمانی جووتیارانی ناوخۆیی – زۆربەیان پەنابەرن، خەڵکی ئاوارە لە ناوخۆ و ئەندامانی کۆمەڵگەی میواندار – فرۆشران بە کارفۆر دۆهوک. پەتاتەکە لە ماوەی ٢٤ کاتژمێردا فرۆشرا و لەو کاتەوە خواست لەسەری بەردەوام لە زیادبووندایە.
سلێمان گوتیشی: "بڕوام وایە پەیوەندییەکانی ناوەندی کۆکردنەوە لەگەڵ فرۆشیارە گەورەکانی تاکەکەسی سوودمان دەبێت". "تا ئێستا ئێمە لە ڕێگەی بازاڕی ناوخۆییەوە فرۆشمان کردووە، کە فرۆشیارانی تاکەکەسی نەیانتوانیوە ئەو بڕە هەڵبمژن کە بەرهەمی دەهێنین."
ئەو باوەڕە ئێستا یاری پێدەکرێت. لەم وەرزەی دروێنەدا، سلێمان تەماتە و باینجان و بیبەری زەنگۆڵەی خۆی دەهێنێتە ناوەندی کۆکردنەوە بۆ شۆردن و پاککردنەوە و پاکەتکردن پێش ئەوەی بەرەو پێشەوە بفرۆشرێن بۆ بازاڕەکان و مارکێتە گەورەکان و فرۆشگاکانی تاکەکەسی، ئەمەش وەک بەشێک لە هاوپەیمانی جووتیارانی فراوانتر. لەبەر ئەوەی ناوەندەکە لە کێڵگەکانی خێزانەکەوە نزیکە، خۆی بەرهەم دەگەیەنێتە ئەوێ، ئەمەش تێچووی گواستنەوە دەبڕێت کە بۆ ماوەیەکی زۆر لە پەراوێزی ئەودا خواردووە.
ئێستا ناوەندەکە بە تەواوی کاردەکات، هەروەها شوێنی ڕاهێنان پێشکەش دەکات، کە بە سیستەمی کارەبای خۆر و ناوچەی تایبەت بە ڕاهێنان تەیار کراوە کە شێوازەکانی کشتوکاڵی مۆدێرن بەرەوپێش دەبەن. تا ئێستا جووتیاران ڕاهێنانیان لە بواری پاکەتکردن و کارگێڕی و براندکردن وەرگرتووە، هۆشیارییان لە کوالیتی بەرهەم و توانای کێبڕکێی بازاڕ دروستکردووە. لە ڕێگەی ڕێبازێکی گشتگیر و بازاڕییەوە، پڕۆژەکە 47 جووتیار – پەنابەران، ئاوارە و ئەندامانی کۆمەڵگەی میوانداری – ڕێکخستووە بۆ هاوپەیمانی جووتیارانی ئەلعەتیفاق بۆ پلاندانانی بەکۆمەڵ و بەشداریکردن لە بازاڕدا.
هەروەها ناوەندی کۆکردنەوەی فەیدا ئێستا بەشێکە لە پڕۆژەی JOBS (هەلی کار و کارگێڕی بۆ بنیاتنانی گەشەپێدانی بەردەوامی گشتگیر)، کە لەلایەن سەنتەری بازرگانی نێودەوڵەتی بە پاڵپشتی دارایی یەکێتی ئەوروپا جێبەجێ دەکرێت. لە هەنگاونان بەرەو پێشەوە، جووتیارانی پەنابەران و عێراقی بە هەمان شێوە بەردەوام دەبن لە سوودمەندبوون لە ناوەندەکە و ئەو پشتگیرییەی سەنتەری بازرگانی نێودەوڵەتی پێشکەشی دەکات – نیشاندانی ئەو کاریگەرییە کاتالیتیکییەی کە کۆمسیاری نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران دەتوانێت هەیبێ، لە ڕێگەی دروستکردنی یەک دامەزراوە، لەسەر بژێوی داهاتوو و پشتبەستن بە خۆبەستنی کۆمەڵگە ئاوارەکان و خانەخوێ بە هەمان شێوە.
بە تێکەڵکردنی باشترکردنی ڕیزکردن، پلەبەندی، شۆردن، پاکەتکردن و هەڵگرتنی ساردی کورتخایەن لەگەڵ ڕاهێنان و پەیوەندی ڕاستەوخۆ بە فرۆشیارانی تاکەکەسی، ناوەندەکە یارمەتی جووتیارانی کۆمەڵگەی پەنابەر و ئاوارە و میوانداری وەک سلێمانی دەدات لە فرۆشتنی ناوبەناوەوە بۆ داهاتێکی جێگیرتر و پێشبینیکراو.
