پاڵپشتی دارایی فریاگوزاری بۆ خێزانە پەنابەرە لاوازەکان دەهێنێت

لە ماڵێکی بچووک و بەساڵاچوو لە شاری هەولێر، ئیمان ساندویچی زاتاری سادە بۆ نانی بەیانی سێ منداڵەکەی ئامادە دەکات. دانانی خواردن لەسەر مێز کارێکی ئاسان نییە. دوای ئەوەی هاوسەرەکەی لە مانگی ڕەمەزانی ساڵی ڕابردوودا کۆچی دوایی کرد، ئەو کچە خەباتی کردووە بۆ دابینکردنی پێداویستییە سەرەتاییەکانی خێزانەکەی.

ئەو دەڵێت: "زۆر ئازارم چەشتووە". - منداڵەکانم هێشتا زۆر بچووکن و تاکە کەسم کە بژێوی ژیانیان دابین دەکەم.

ئیمان سەردەمێک مامۆستای قوتابخانە بووە لە سوریا. ئەو بیری دێنێتەوە و دەڵێت: "پێشتر ژیانم بە جۆرێک لە جۆرەکان بەڕێوەدەبرا". بەڵام شەڕ هەموو شتێکی شکاند و تەنانەت چوونە سەر کاریش بوو بە تەحەدایەکی مەترسیدار. دەشڵێت: "لە ڕفاندن دەترسام".

کاتێک هاوسەرەکەی پێویستی بە شۆردنی گورچیلەی ڕزگارکەری ژیانی هەبوو، بۆیان دەرکەوت کە چارەسەرکردن لە سوریا مەحاڵە دەستیان پێ بگات. "دەستگەیشتن بە نەخۆشخانەکان زۆر قورس بوو بەهۆی زۆری خاڵە ئەمنییەکانەوە." بەهۆی ئەوەی داهاتی جێگیر و چاودێرییەکی جێی متمانە نەبوو، پارەیان بە قەرز وەرگرت و بەرەو عێراق هەڵهاتن، بەو هیوایەی چارەسەر بدۆزنەوە و منداڵەکانیان بپارێزن.

کاتێک گەیشتنە عێراق، خێزانەکە لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی تر دەڕۆیشتن، بەدوای سەقامگیری و سەلامەتی و خزمەتگوزارییە سەرەتاییەکاندا دەگەڕان. ئێستا کە لە باهێرکە نیشتەجێیە، ئیمان وەک پاککەرەوە لە کۆمپانیایەکی ناوخۆیی لە هەولێر کاردەکات و مووچەیەکی نافەرمی ڕۆژانەی بەدەست دەهێنێت کە بە سەعات دەدرێت. کاتێک بە ماندووییەوە دەگەڕێتەوە ماڵەوە، کارەکانی بەردەوام دەبن، چێشت لێنان و پاککردنەوە و یارمەتیدانی منداڵەکانی لە کارەکانی قوتابخانە و بەڕێوەبردنی ماڵ.

ئەو دەڵێت: "هەموو ڕۆژێک خەبات دەکەم بۆ ئەوەی بژیم، ڕۆژانە زیاتر لە ١٢ کاتژمێر کار دەکەم، مووچەکەم بەشی ئەوە ناکات، ناتوانێت کرێ و کارەبا و پێداویستی منداڵەکانم بگرێتەوە".

لە کۆتایی ساڵی ٢٠٢٤، ئیمان دەستی کرد بە وەرگرتنی هاوکاری دارایی لە کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران. لەو کاتەوە تا ئێستا شەش دابەشکردنی پارەی نەختینەی وەرگرتووە، سێ دابەشکردنی یەکەمیان بە 580 هەزار دۆلار پێش ئەوەی کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران ناچار بێت لە مانگی حوزەیرانی 2025دا بڕە پارەکە کەم بکاتەوە بۆ 390 هەزار دۆلار. ئەو هاوکارییە نەختینەییەکان لە فرۆشگایەکی نزیک لە زەین کاش کۆدەکاتەوە، کە ئەو دابینکەرەی خزمەتگوزاری داراییە کە بۆ دابەشکردنی هاوکاری نەختینەیی کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران بەکاردەهێنرێت.

ئەم یارمەتییە داراییە بووەتە هێڵی ژیانی، کە پردێک لە نێوان پێداویستییەکانی ماڵەکەی و ئەو بڕە کەمەی کە مووچەی پاککەرەوەی دەتوانێت بیگرێتەوە، پڕدەکاتەوە. ڕێگەی بە ئیمان داوە بە کەرامەتەوە کرێی خانوو بدات و خواردن بکڕێت و منداڵەکانی دابین بکات. "تەندروستیم و پێویستی لەگەڵ منداڵەکانم واتای ئەوەیە کە ناتوانم کاتژمێری زیاتر کاربکەم، بەڵام داهاتەکەم بەتەنها پێداویستییەکانمان ناگرێتەوە".

ئیمان دەشڵێت: "هەموو شتێک لێرە گرانە، هەندێکجار تەنانەت ناتوانم خۆراکی پێویست بۆ منداڵەکانم دابین بکەم"، ئاماژە بە بەرزبوونەوەی تێچووی ژیان دەکات، بەتایبەتی خەرجییەکانی پەیوەست بە گواستنەوە و خۆراک و خزمەتگوزارییەکان. زیاتر لە نیوەی مووچەکەی بە تەنیا بۆ کرێ دەچێت.

لە ساڵی 2025، کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران هاوکاری دارایی بەردەوام پێشکەش بە زیاتر لە 5,500 خێزانە پەنابەرە کەمتەرخەمەکانی ئابووری-کۆمەڵایەتی (نزیکەی 30,000 کەس) لە سەرانسەری عێراقدا، لەوانە بەساڵاچووان، خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان، و دایکانی تاقانە کە هیچ سەرچاوەیەکی تری داهاتیان نییە. ئەمەش بەهۆی پشتگیریی بەخشەرەکانی وەک ئەمریکا و ئیتاڵیا و هەروەها ئەوانەی کە پارەیەکی نەرم و نیان پێشکەش دەکەن، بووە.

ئێستا، ئەو هێڵی ژیانە دەبڕدرێت. بەهۆی کەمیی دارایی گرینگەوە، کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران ناچار بووە بەرنامەی هاوکاری نەختینەیی لە عێراق بوەستێنێت، بەمەش ئیمان و هەزاران کەسی وەک ئەو مەترسی ئەوەیان لەسەرە کە قووڵتر بکەونە ناو هەژاری یان ڕووبەڕووی دەرکردن و برسێتی ببنەوە ئەگەر توانای دابینکردنی پێداویستییە سەرەتاییە سەرەتاییەکانیان نەبێت.

کۆمسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ پەنابەران بانگەواز لە کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی دەکات هەنگاو بنێن و بودجە پێشکەش بکەن بۆ ئەوەی ڕێگە بدەن ئەم هاوکارییە گرنگە تا ساڵی ٢٠٢٦ بەردەوام بێت.

بۆ ئیمان و هەزاران پەنابەری بێبەش لە عێراق، هاوکاریی نەختینەیی تەنیا پاڵپشتی نییە. مانەوە و کەرامەت و هیوای داهاتوویەکی سەلامەتترە.

لیلی کارلایو بەشداری کردووە لە ڕاپۆرتکردنی ئەم چیرۆکەدا.