Bootrampen onderstrepen dringende noodzaak van nieuwe aanpak op Middellandse Zee
Bootrampen onderstrepen dringende noodzaak van nieuwe aanpak op Middellandse Zee
Uitzicht op de Middellandse Zee vanuit de Siciliaanse stad Catania, Italië.
De recente reeks tragische schipbreuken en incidenten op zee in de Middellandse Zee is een waarschuwing dat er dringend behoefte is aan krachtigere, gezamenlijke maatregelen om verder onnodig verlies van mensenlevens te voorkomen onder mensen die wanhopig op zoek zijn naar veiligheid.
Slachtoffers
Twee recente incidenten in de buurt van Lampedusa en Malta hebben samen geleid tot de dood van 51 mensen, waarbij 61 overlevenden en twee vermisten zijn achtergebleven. Berichten over andere mogelijke incidenten in de Middellandse Zee in de afgelopen week kunnen betekenen dat deze cijfers een onderschatting zijn van het werkelijke aantal slachtoffers.
Mensen op de vlucht zijn zo wanhopig dat ze in groten getale aan boord gaan van schepen waar hun overlevingskansen op het spel staan. En dit zijn geen op zichzelf staande gebeurtenissen, maar onderdeel van een grimmige trend die zich elk jaar voortzet, ondanks herhaalde oproepen om de redenen aan te pakken waarom mensen deze reizen maken, en om hun leven op zee te redden.
Route
De Middellandse Zee blijft de belangrijkste route voor mensen die Europa proberen te bereiken, en tegelijkertijd een van de dodelijkste ter wereld. Alleen al in 2025 staken meer dan 146.000 mensen via alle zeeroutes over naar Europa, terwijl 1.953 mensen als dood of vermist werden geregistreerd, volgens gegevens van de UNHCR, autoriteiten en partners.
De meest recente tragedies deden zich voor tijdens de cycloon Harry, die Tunesië, Malta en Zuid-Italië teisterde en reddingsoperaties verstoorde. Noodoproepen zouden vanwege het weer geen nauwkeurige locatiegegevens hebben weergegeven, wat onderstreept dat er moet worden geïnvesteerd in reddingscapaciteiten voor alle omstandigheden en dat er moet worden gezorgd voor tijdige ontscheping op een veilige plaats, waar onmiddellijke hulp en bescherming kan worden geboden.
Behoeften
UNHCR blijft samenwerken met staten, partners en gemeenschappen om beschermingsbehoeften vroeg in het traject te identificeren en alternatieven te bieden voor gevaarlijke verplaatsingen. We noemen dit een “route-gebaseerde aanpak” (‘route-based approach’), die moet voorzien in betere toegang tot asiel, beschermingsdiensten en langetermijnoplossingen voor vluchtelingen en migranten waar zij zich bevinden. De incidenten tonen ook aan dat er behoefte is aan meer reguliere programma's om vluchtelingen en asielzoekers een veilige doorgang naar derde landen te bieden en aan haalbare opties in asiel- en doorreislanden. Dergelijke regelingen zijn momenteel beperkt in aantal en kunnen relatief eenvoudig worden uitgebreid. Ondanks de overweldigende behoeften werden in 2025 minder dan 3.000 vluchtelingen uit Noord-Afrika hervestigd, waarbij de plaatsen beperkt waren tot alleen de meest kwetsbare personen.
Deze verschrikkelijke rampen mogen niet als onvermijdelijk worden beschouwd. Ze zijn te voorkomen. Er vallen doden omdat veilige alternatieven en haalbare beschermingsmaatregelen maar al te vaak buiten bereik zijn. We kunnen niet toestaan dat de Middellandse Zee een begraafplaats blijft voor mensen die op zoek zijn naar veiligheid. Alleen doortastende nieuwe collectieve maatregelen kunnen verdere tragedies voorkomen.
