UNHCR: De gevolgen van de crisis in het Midden-Oosten zetten hulpoperaties buiten de regio onder druk

GENÈVE – De crisis in het Midden-Oosten heeft gevolgen die zich tot ver buiten de regio uitstrekken, met toenemende gevolgen voor de wereldwijde humanitaire toeleveringsketens en de hulpverlening. Door de sterke stijging van de transportkosten en verstoringen in het vrachtvervoer ziet UNHCR, de VN-vluchtelingenorganisatie, zich genoodzaakt zijn distributiestrategie aan te passen.

De toegenomen onveiligheid en instabiliteit rond belangrijke routes in de Golf, waaronder de Straat van Hormuz, hebben het scheepvaartverkeer verstoord. Stijgende brandstof-, voedsel- en vrachtkosten wereldwijd jagen de prijzen op en vertragen de levering van essentiële goederen.

Hogere transport- en brandstofkosten treffen mensen in noodsituaties onevenredig hard, waaronder miljoenen vluchtelingen en ontheemden die te maken krijgen met verminderde en vertraagde levensreddende hulp, terwijl ze tegelijkertijd de capaciteit van hulporganisaties om snel hulp te bieden beperken, temidden van ernstige financiële beperkingen. Om de verstoringen te beperken, heeft UNHCR zich snel aangepast door zeevracht om te leiden, bijvoorbeeld via Aqaba, en door meer gebruik te maken van alternatieve landroutes, waaronder vrachtvervoer over het Arabische Schiereiland en door Turkije vanuit Dubai.

Door de afsluiting van belangrijke zeeroutes zijn we genoodzaakt meer gebruik te maken van langere en duurdere alternatieven, wat leidt tot langere transittijden en een grotere operationele complexiteit. De vrachtprijzen vanuit belangrijke leverancierslanden zijn sinds het uitbreken van de vijandelijkheden met bijna 18 procent gestegen, terwijl de capaciteit van onze wereldwijde transportbedrijven sinds begin 2026 is gedaald van 97 naar 77 procent.

Voor sommige leveringen zijn de kosten meer dan verdubbeld, zoals de transportkosten voor hulpgoederen uit de wereldwijde voorraden van de UNHCR in Dubai naar onze operaties in Soedan en Tsjaad, die zijn gestegen van ongeveer 927.000 dollar naar 1,87 miljoen dollar.

De opstoppingen in grote havens, waaronder Jeddah en Mersin, evenals het opschorten van activiteiten door vervoerders, stijgende brandstofprijzen en hogere verzekeringspremies voor oorlogsrisico’s – die momenteel worden geschat op 0,5 tot 1,5 procent van de vrachtwaarde voor transporten via de Golf – zorgen voor nog meer druk. De toegenomen afhankelijkheid van vervoersroutes over land leidt ook tot een tekort aan vrachtwagens en hogere kosten voor binnenlands transport.

Bijzonder zorgwekkend is de situatie in Afrika, waar veel overlappende ontheemdingcrises gaande zijn – die vaak worden verwaarloosd. In Kenia, waar een van de wereldwijde voorraaddepots van de UNHCR is gevestigd, heeft een recente stijging van de brandstofprijzen met ongeveer 15 procent geleid tot vertragingen en een verminderde beschikbaarheid van vrachtwagens voor transporten naar Ethiopië, de Democratische Republiek Congo en Zuid-Soedan. In Soedan, waar het conflict zijn vierde jaar is ingegaan, zijn de kosten voor het leveren van hulp de afgelopen maanden verdubbeld, terwijl het omleiden van transporten rond Kaap de Goede Hoop de levertijd met 25 dagen verlengt.

Ondanks alle uitdagingen heeft UNHCR tot nu toe de continuïteit van de levensreddende hulp weten te waarborgen dankzij solide paraatheidssystemen en wereldwijde bevoorradingsnetwerk. Dit omvat zeven wereldwijde voorraaddepots in Dubai, Termez, Kopenhagen, Accra, Douala, Nairobi en Panama Stad, die op elk moment tot 1 miljoen ontheemden kunnen ondersteunen, naast meer dan 160 magazijnen op landenniveau en stand-byregelingen voor lokale inkoop en financiële steun. Wereldwijd beschikt UNHCR over voorraden van meer dan 31.000 ton en 135.000 kubieke meter aan hulpgoederen ter waarde van ongeveer 130 miljoen dollar, die een reddingsboei vormen voor mensen die ontheemd zijn geraakt door conflicten en vervolging.

Sinds het uitbreken van de crisis heeft UNHCR samen met partners in de opvangsector hulpgoederen geleverd aan meer dan 200.000 ontheemden in Libanon, voornamelijk met behulp van vooraf gepositioneerde voorraden. Aanvullende steun bestond onder meer uit drie door de Europese Unie, Frankrijk, Ierland en Italië geschonken luchtbruggen, en 40 vrachtwagens met meer dan 317 ton essentiële hulpgoederen uit Dubai, waarmee tot 100.000 mensen werden ondersteund.

Als de instabiliteit in het Midden-Oosten aanhoudt, zullen stijgende kosten, vertragingen en beperkte transportcapaciteit de humanitaire operaties waarschijnlijk verder belemmeren. Hoewel UNHCR zich blijft aanpassen door middel van omleidingen, herverdeling van voorraden en door donoren ondersteunde logistiek, dreigt langdurige verstoring de omvang en snelheid waarmee hulp mensen in nood kan bereiken te verminderen, met ernstige gevolgen voor miljoenen vluchtelingen en ontheemden wereldwijd.

Steun mensen op de vlucht in het Midden-Oosten