Conflicten en hevige overstromingen in Somalië dwingen duizenden mensen hun huizen te ontvluchten, midden in de strijd tegen COVID-19

UNHCR vreest dat de combinatie van noodsituaties tot verwoestende gevolgen zullen leiden in Somalië, indien er niet snel actie wordt ondernomen om aan de enorme humanitaire behoeften te voldoen.

Een Somalisch meisje loopt langs een tijdelijk onderkomen bij een nederzetting voor intern ontheemden in Mogadishu, Somalië, 1 april 2020. © REUTERS/Feisal Omar

Een Somalisch meisje loopt langs een tijdelijk onderkomen bij een nederzetting voor intern ontheemden in Mogadishu, Somalië, 1 april 2020. © REUTERS/Feisal Omar

 

Sinds het begin van dit jaar zijn al meer dan 220.000 Somaliërs in eigen land op de vlucht geslagen, waarvan 137.000 door conflicten in het land. Natuur- en klimaatgerelateerde rampen zijn bijkomende factoren die deze ontheemding veroorzaken. Denk bijvoorbeeld aan extreme droogte en plotselinge, hevige overstromingen.

Overstromingen verergeren de reeds zorgelijke toestand

In Zuid- en Centraal-Somalië moesten dit jaar al ruim 90.000 op de vlucht slaan wegens hevige overstromingen. Hierdoor zijn de reeds bestaande humanitaire behoeften van de Somalische bevolking nog meer toegenomen. Als de huidige trends zich doorzetten, zouden ze eenzelfde rampzalige bedreiging kunnen vormen als de Deyr-regens van 2019: toen moesten meer dan 400.000 mensen hun huizen ontvluchten. Daarnaast dreigen grote sprinkhanenplagen de opbrengst van gewassen en dit dreigt enorme voedseltekorten te veroorzaken.

Duizenden mensen op de vlucht

In maart en april werden gewapende acties tegen Al Shabab hervat. Hierdoor werden meer dan 50.000 mensen gedwongen hun huizen te ontvluchten. De Somalische bevolking was vaak het doelwit van vele aanslagen. Er zijn meldingen van het rekruteren van kindsoldaten, gendergerelateerd geweld en willekeurige arrestaties. In Gedo, in de staat Jubaland, moesten door gevechten ook 40.000 mensen om hun huizen ontvluchten.

COVID-19

UNHCR meent dat de humanitaire situatie in Somalië zal verslechteren naarmate COVID-19 zich verder verspreidt. De meeste van de 2,6 miljoen intern ontheemden in Somalië leven in overvolle nederzettingen. Velen leven in tijdelijke onderkomens, bestaande uit plastic zakken en karton. Social distancing is hier bijna onmogelijk. Er is nauwelijks genoeg schoon water om te drinken, laat staan om je handen te wassen. De verspreiding van het virus zal hierdoor sneller gaan.

De Somalische regering is begonnen met COVID-19 tests uit te voeren in het hele land. Door een decennialang conflict is de gezondheidsinfrastructuur van het land niet in staat om adequaat te kunnen reageren als het virus zich snel verspreidt. Ondanks het feit dat Somalië 928 bevestigde gevallen van COVID-19 onder de bevolking heeft, is er tot nu toe slechts één bevestigd geval onder de binnenlands ontheemden.

Veel Somalische vluchtelingen hebben hun inkomen zien dalen omdat hun banen verloren gaan door de preventiemaatregelen. UNHCR heeft geconstateerd dat vluchtelingen vaak de eersten zijn die hun baan verliezen. Tegelijkertijd stijgen de voedselprijzen. Geldtransfers van familie in het buitenland, een belangrijke bron van inkomsten voor miljoenen Somaliërs, nemen snel af.

Noodhulp verlenen

Vorige week hebben UNHCR en de regering van Somalië noodhulp verleend aan de getroffenen. Ze deelden onder andere jerrycans, zeep, dekens, slaapmatten, keukensets en plastic platen uit aan meer dan 8.000 mensen in Baidoa, Bardheere en Qardho. Deze week doen we hetzelfde voor de bevolking in Qardho, Bardheere, Beletweyn en Berdale, waarbij we naar verwachting in totaal 37.000 mensen bereiken.

Extra financiële middelen zijn dringend nodig

UNHCR dringt er op aan om in deze tijden van crisis extra financiële middelen voor humanitaire organisaties en de regering van Somalië te verstrekken. Vorige week heeft UNHCR er bij staten, de privésector en individuele donoren op aangedrongen om 745 miljoen dollar beschikbaar te stellen om binnenlands ontheemde bevolkingsgroepen en vluchtelingen overal ter wereld te beschermen en bij te staan.

Doneer nu