13-jarige Syrische vluchteling in de hoofdrol van Oscar genomineerde film Capharnaüm

De Libanese film Capharnaüm behoort vanaf vandaag officieel tot een van de kanshebbers op de Oscar voor Beste Buitenlandse Film 2019. De film is geïnspireerd en gespeeld door de 13-jarige Syrische vluchteling Zain Al Rafeaa. Zains grootste droom is in vervulling gegaan: hij zit weer op school.

Capharnaüm is een indringend portret van een jongen die opgroeit in een van de armste wijken van Libanon. Niemand kent zijn precieze leeftijd, omdat zijn geboorte nooit is geregistreerd. Zo zijn er nog meer dingen “mis” in zijn leven: hij heeft geen leefbaar onderkomen, geen eten, liefde en bescherming. Daarom daagt hij zijn ouders voor de rechter. “Omdat ze me op de wereld hebben gezet, maar niet goed voor me kunnen zorgen,” is het antwoord van de hoofdrolspeler in de film.

Gevlucht voor veiligheid

De film is gemaakt door de Libanese regisseuse Nadine Labaki en zonder professionele acteurs. De 13-jarige hoofdrolspeler werd door Labaki op straat in Beiroet gespot. Op zijn zevende ontvluchtte hij samen met zijn familie Daraa in het zuiden van Syrië. Hij had net de eerste klas afgerond toen zijn vader besloot dat het niet langer veilig was voor het gezin. “Zijn moeder en ik dachten toen dat we hem maar een jaar school zouden ontnemen, in ruil voor zijn veiligheid,” licht zijn vader Ali Mohammed Al Rafeaa toe.

In de film speelt Zain een jongen met dezelfde naam. Alleen daar is hij een ongedocumenteerde jongen die opgroeit in een van de armste wijken in Beiroet. Hij werkt om zijn familie te helpen rond komen en kan daardoor niet naar school. Zain kon zijn eigen ervaring inzetten om deze rol te spelen.

“Ik wilde zo graag naar school.”

“Ik vond het heel zwaar,” vertelt Zain. De afgelopen zes jaar verbleef hij in een eenkamerappartement. Ze hadden een matras op de grond waar ze met z’n allen op sliepen. Meer was er niet. “Ik wilde zo graag naar school.”

De film stipt veel problemen aan waar Libanezen en vluchtelingen in het algemeen mee te maken hebben. Denk aan kinderarbeid, uithuwelijking, stateloosheid, armoede, enzovoort.

Succes

Door de film en het succes dat het beleeft, staat de wereld van Zain op zijn kop. Zo ontving het gezin onlangs het bericht dat hun asielverzoek door Noorwegen is goedgekeurd. Inmiddels hebben ze afscheid genomen van Libanon en wonen ze in hun nieuwe thuisland.

Zain: “Ik ben verdrietig en gelukkig tegelijkertijd. Ik mis mijn neefjes in Libanon. Tegelijkertijd gaat mijn droom in vervulling: ik mag hier naar school en leer nu hoe te lezen, te schrijven en te rekenen.”

De film won op het Filmfestival van Cannes de Jury Prijs. De uitreiking van de Oscars staat gepland voor 24 februari 2019.

Onderstaand de officiële trailer van de film: