ویروس کرونا- زمان آن نیست که افغانستان و همسایگان این کشور را به‌دست فراموشی بسپاریم

یک مینی بوس با بلندگو است در حومه شهر کابل حرکت می کند و ساکنان را در مورد اقدامات پیشگیری از عفونت ویروس کرونا آگاه می کند. کمپین های آگاهی بخشی مشابه ای در سراسر افغانستان در حال انجام است.
© انجمن خدمات اجتماعی و فنی وطن/ عارف صادقی

کمیساریا، آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد، در شرایط پاندمی کوید 19 تقاضای حمایت بیشتر از افغانستان، پاکستان و ایران را داشته و هشدار می‌دهد که به فراموشی سپردن پناهندگان افغانستانی و جوامع میزبان آنان تأثیرات جبران ناپذیر و منفی بسیاری بر تلاش‌های جهانی جهت مبارزه با این ویروس خواهد داشت.

ویروس کرونا، برای جوامع در حال توسعه، تهدید جدی تلقی می‌شود. شیوع این ویروس، فشار بسیاری بر خدمات مراقبت‌های بهداشتی شکنندۀ این جوامع تحمیل نموده و احتمالا منجر به رنج و مرگ و میری خواهد شد که قابل اجتناب هستند.

با توجه به سرعت عملی که در سطح جهانی لازم است، آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد از جامعۀ بین‌المللی تقاضا دارد تا همبستگی خود را با این سه کشور افزایش دهد و در این زمان بحرانی از شیوع گسترده تر ویروس کرونا در میان جوامع بسیار آسیب‌پذیر پیشگیری ‌کنند.

علی‌رغم تداوم خطرات و امنیت ناپایدار در کشورشان، افغانستانیها همواره از ایران و پاکستان به وطن باز می‌گردند. ده‌ها هزار شهروند افغانستانی طی هفتۀ گذشته، از زمان بازگشایی موقت مرزها از پاکستان به افغانستان بازگشته‌اند. از ایران، در حالی که نرخ بازگشت توابع افغانستانی در ماه مارس به اوج 60،000 نفر رسید، در حال حاضر، روزانه 1،500 نفر به کشور خود باز می‌گردند.

افغانستان با چشم‌انداز فشار مضاعف بر خدمات پزشکی و اجتماعی و افزایش چشمگیر افغانستانی‌هایی که به وطن باز می‌گردند و صدها هزار نفر مردمانی که در وضعیت بیجاشدگی بسر می برند و فقر روزافزون مواجه است.

نظام بهداشتی و اقتصادی کشورهای پاکستان و ایران که میزبان حدود 90 % جمعیت 2.7 میلیون نفری پناهندگان افغانستانی هستند، به شدت تحت فشار قرار دارد. اقدامات قرنطینه و کاهش شدید فعالیت‌های اقتصادی، پناهندگان افغانستانی را با شرایطی مواجه ساخته که حتی قادر به تأمین نیازهای اولیۀ خود نیستند.

برای پناهندگان افغانستانی ساکن در ایران و پاکستان، تأثیرات کوید 19 بسیار فراتر از مسائل بهداشتی هستند. در هر دو کشور، پناهندگان عمدتاً در فعالیت‌های روزمزد اشتغال دارند.

در کشاکش سطوح مختلف قرنطینه در سراسر منطقه، کارهای روزمزد بلافاصله متوقف و پناهندگان از درآمد محروم شده و جوامع میزبان و پناهنده همگی با چالشهای اقتصادی جهت ادامه زندگی مواجه هستند.

به نقل از پناهندگان افغانستانی ساکن در ایران و پاکستان، این گروه‌ها در پوشش هزینه‌های پزشکی و تأمین نیازهای اولیۀ زندگی مانند اقلام غذایی و اسکان با مشکلات جدی مواجه بوده و بسیاری مجبور به قرض گرفتن پول از دیگران شده‌اند.

طی ماه گذشته، سازمان بهزیستی ایران اعلام کرد که پس از شیوع کوید 19، تعداد تماس‌های تلفنی با بخش حمایت‌های روان‌شناختی اجتماعی این سازمان جهت طرح مشکلات خانوادگی افزایش یافته است – چنین سیر افزایشی چشمگیری در سایر کشورهای آسیب دیده از کوید 19 در سراسر جهان نیز مشاهده می‌شود.

هر سه دولت، تلاش‌های منسجم و قابل تحسینی در جهت شمول بیجاشدگان در برنامه‌ها و پاسخ‌های ملی در پیش گرفته‌اند اما شدیداً نیازمند حمایت بین‌المللی هستند.

دولت جمهوری اسلامی ایران، که هم‌اکنون با مرکزیت شدت شیوع بیماری در منطقه جنوب غرب آسیا روبرو می باشد، بصورت نمونه شایان تقلید شمول افغانستانی ها را در کشور خود تسهیل نموده است. کمیساریا از اعلان اخیر ایران نسبت به رایگان بودن تست‌ها و درمان کوید 19 برای کلیۀ افراد از جمله پناهندگان استقبال می‌نماید. علاوه بر این، بیمه سلامت همگانی این کشور، به صورت خودکار برای ایرانیان و نیز پناهندگان و تمدید شده است تا از دسترسی بی‌وقفه پناهندگان به مراقبت‌های بهداشتی اطمینان حاصل گردد.

در پاکستان، معاونت‌های مربوطه نیز دستور دارند تا هم پناهندگان و هم بیجاشدگان داخلی را در اقدامات امدادی و پاسخ‌گویی مشمول سازند.

در هر سه کشور، کمیساریا به‌طور مستمر در حال انطباق فعالیت‌های خود با این شرایط ویژه است.

کمیساریا، در حال حاضر، حمایت از بازگشت داوطلبانه پناهندگان از ایران و پاکستان را به صورت موقت متوقف نموده تا ریسک آلودگی پناهندگان و کارکنان به این ویروس را کاهش یابد.

در افغانستان، کمیساریا با اطلاع رسانی در جوامع بسیار آسیب‌پذیر و مناطق اولویت بازگشت از تلاش‌های پیشگیرانه دولت حمایت می‌نماید. وسایل نقلیه مجهز به بلندگو در سطح شهرها و روستاها حرکت می‌کنند تا به این ترتیب اطلاعات صحیح و معتبری را در اختیار شهروندان قرار دهند که ضامن نجات جان آنان است.

هم‌چنین، کمیساریا در مدیریت هر چه بیشتر جریان ورود افراد به افغانستان از طریق استخدام کارکنان بیشتر جهت افزایش گروه‌ها در مرزها و بهبود تسهیلات پذیرش، به دولت افغانستان کمک می کند. کمیساریا، ماسک، مواد ضدعفونی کننده و سایر اقلام حفاظتی را در اختیار مقامات دولتی مشغول به کار در مناطق مرزی و جوامع محلی قرار داده تا بتوانند از خود در برابر شیوع کوید 19 حفاظت نمایند.

در حال حاضر، کمیساریا در تلاش است کیت‌های بهداشتی بیشتری خریداری نماید تا در بین جوامع پناهنده و بیجاشده و همچنین کارکنان خط مقدم نهادهای دولتی و شرکای اجرایی کمیساریا توزیع نماید؛ ساخت تسهیلات آب‌رسانی و بهداشتی را افزایش داده و نیز حمایت بیشتری در امر نظارت مرزی و پایش بازگشتی‌ها به افغانستان فراهم نماید.

در ایران، کمیساریا، داروهای ضروری، تجهیزات پزشکی و تجهیزات حفاظتی فردی را جهت حمایت و تقویت خدمات بهداشتی ملی از طریق هوایی وارد کشور نموده است. جهت پاسخ‌گویی به کمبود چشمگیر و فوری اقلام بهداشتی در ایران، کمیساریا نیز اقدام به توزیع صابون و دستمال‌های یکبار مصرف در میان 7،500 خانوار پناهنده ساکن در مهمان‌شهرهای سراسر کشور نموده زیرا سکونت این افراد در فضاهای نزدیک به هم باعث آسیب‌پذیری بیشتر آنان در برابر کوید 19 می‌شود. مقرر است که در هفته‌های آتی، اقلام بیشتری از طریق هوایی ارسال گردند.

کمیساریا ظرفیت خود را در مرزهای افغانستان با ایران افزایش داده تا قابلیت رهگیری تماسهای افراد را افزایش دهد. خدمات حمایت‌های روان‌شناختی اجتماعی نیز همواره از طریق تلفن ارایه می‌شوند.

در پاکستان، تمرکز بر پروژه‌های آب‌رسانی و بهداشتی افزایش یافته است. کمیساریا، 10 آمبولانس کاملاً مجهز و 28 واحد تسهیلات بزرگ اسکان را در اختیار معاونت‌های بهداشتی استانی و مقامات مدیریت بحران در بلوچستان، خیبر، پختون‌خوا و پنجاب قرار داده است. تجهیزات پزشکی و محصولات بهداشتی نیز در تسهیلات بهداشتی روستایی در جهت حمایت از پناهندگان و جوامع میزبان آنان در دست توزیع هستند.

افغانستان، ایران و پاکستان در قالب تلاش‌های جمعی برای مبارزه با کوید 19 در سطح جهانی نیازمند حمایت‌های بیشتر هستند. علی‌رغم کلیۀ تلاش‌های انجام شده در این منطقه، ریسک افزایش پاندمی و غیر قابل مدیریت شدن آن در حال حاضر بسیار چشمگیر است.

تا کنون تنها 17% از 315 میلیون دلار منابع مالی در خواستی از سوی کمیساریا جهت پاسخ‌گویی به شرایط افغانستانی‌ها تأمین شده است.

جهت کسب اطلاعات بیشتر با پانیذ زمانیان تماس حاصل نمایید:

[email protected] | 00982189349114